Lezen› Daftar 5› De leeuw die de ezel ving en dorst kreeg van de inspanning. Hij ging naar de bron om water te drinken. Toen de leeuw terugkwam, had de vos de lever, het hart en de nieren gegeten, die het lekkerst waren. De leeuw zocht het hart en de lever en vroeg de vos: 'Waar zijn het hart en de lever?' De vos zei: 'Als hij een hart en lever had gehad, zou hij, na zo'n strenge straf te hebben ondergaan en met duizend listen zijn leven te hebben gered, dan naar jou zijn teruggekomen? Als wij hadden gehoord of begrepen, zouden wij niet tot de bewoners van de Hel behoren.'› Vers 2881
M5:2881 — این نه مردانند اینها صورتند / مردهٔ نانند و کشتهٔ شهوتند
M5:2881
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
این بیت، انسانهای بیروح و بیمعنا را توصیف میکند که فقط در ظاهر انسان هستند و در باطن، بردهٔ نیازهای مادی و شهوانی خویشاند.
مولانا در این بخش از مثنوی، تمایز میان «صورت» و «معنا»ی انسانیت را برجسته میکند. درست همانطور که قندیل بدون نور، فقط شیشهای بیارزش است، انسانی که از «نور دل» یا جانِ آگاه تهی باشد، تنها کالبدی بیروح است. این بیت، اوج این تمایز را بیان میکند.
«مردان» در اینجا به معنای انسانهای کامل و صاحبان بصیرت است، نه صرفاً جنس مذکر. در مقابل، کسانی قرار دارند که تنها «صورت» و ظاهری از انسانیت دارند. زندگی این افراد در دو چیز خلاصه میشود: «مردهٔ نانند»، یعنی تمام همت و وجودشان صرف تأمین نیازهای اولیه و مادی میشود و گویی برای همین امر پیشپاافتاده جان میدهند. و «کشتهٔ شهوتند»، یعنی قربانی و مغلوب امیال و غرایز نفسانی خود هستند و این امیال، انسانیت واقعی آنها را از بین برده است.
این بیت در ادامهٔ داستان روباه و شیر میآید. روباه ادعا میکند که خر «دل و جگر» نداشته، وگرنه پس از دیدن خطر مرگ، دوباره به سوی شیر بازنمیگشت. مولانا این داستان را به کل بشریت تعمیم میدهد: بسیاری از انسانها نیز فاقد آن «دل» و «عقل» حقیقی هستند که به آنها قدرت تشخیص و رهایی از بند دنیا را بدهد. آنها فقط پیکرهایی هستند که توسط نیازهای ابتداییشان هدایت میشوند و از درک حقیقت عاجزند.
- مردان
- در ادبیات عرفانی، انسانهای کامل، عارفان، صاحبان بصیرت
- صورت
- ظاهر، شکل بیرونی، کالبد، در مقابلِ معنا و باطن
- مردهٔ نانند
- تمام زندگیشان صرف به دست آوردن نان و نیازهای مادی میشود؛ اسیر مادیات هستند
- کشتهٔ شهوتند
- مغلوب و نابودشدهٔ امیال و هوسهای نفسانی خود هستند
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.