Lezen› Daftar 5› Een verhaal ook als antwoord aan de fatalist en ter bevestiging van de vrije wil en de geldigheid van geboden en verboden, en de uitleg dat het excuus van de fatalist in geen enkele religie en in geen enkel geloof aanvaard wordt en geen vrijspraak oplevert van de straf voor de daad die hij heeft begaan, net zoals Iblis de fatalist geen vrijspraak kreeg toen hij zei: 'Omdat U mij heeft misleid.' En het kleine duidt op het grote› Vers 3098
M5:3098 — چون نهای رنجور سر را بر مبند / اختیارت هست بر سبلت مخند
M5:3098
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
تا زمانی که توانایی و اختیار داری، به دروغ وانمود نکن که مجبوری و کاری از دستت برنمیآید. با این کار، در واقع خود و تواناییهایت را مسخره میکنی.
این بیت در میانهٔ بحثی طولانی دربارهٔ اختیار و جبر آمده است. مولانا در اینجا به کسانی پاسخ میدهد که گناهان و کوتاهیهای خود را به تقدیر و مشیت الهی نسبت میدهند و خود را مجبور و بیاختیار میدانند.
مولانا این ادعای جبر را به تظاهر به بیماری تشبیه میکند. همانطور که بستن سر در حالی که شخص سالم است، یک فریبکاری آشکار است، ادعای مجبور بودن نیز در حالی که انسان در درون خود قدرت انتخاب و اختیار را حس میکند، فریبی بیش نیست. این کار نوعی خودفریبی و به سخره گرفتن کرامتی است که خداوند با اعطای اختیار به انسان بخشیده است.
مصراع دوم، «اختیارت هست بر سبلت مخند»، با یک اصطلاح عامیانه و قوی، این مفهوم را بیان میکند. «بر سبیلت خندیدن» کنایه از مسخره کردن خود و بیهوده جلوه دادن تواناییهای خویش است. مولانا میگوید انکار اختیار، خندیدن به ریش خود است، زیرا هر انسانی در وجدان خود میداند که در بسیاری از امور، قدرت گزینش دارد. این بیت دعوتی است به پذیرش مسئولیت اعمال و دست برداشتن از بهانههایی که انسان را از رشد و کمال باز میدارد.
- رنجور
- بیمار، ناخوش
- بر مبند
- نبند، بانداژ نکن
- سبلت
- سبیل، موی پشت لب بالا
- بر سبلت مخند
- کنایه از مسخره کردن خود، خود را بازیچه قرار دادن
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.