Lezen› Daftar 5› Een verhaal ook als antwoord aan de fatalist en ter bevestiging van de vrije wil en de geldigheid van geboden en verboden, en de uitleg dat het excuus van de fatalist in geen enkele religie en in geen enkel geloof aanvaard wordt en geen vrijspraak oplevert van de straf voor de daad die hij heeft begaan, net zoals Iblis de fatalist geen vrijspraak kreeg toen hij zei: 'Omdat U mij heeft misleid.' En het kleine duidt op het grote› Vers 3104
M5:3104 — دست و پای ما می آن واحدست / دست ظاهر سایه است و کاسدست
M5:3104
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
اعمال و حرکات حقیقی انسانِ مست از بادهٔ الهی، ناشی از ارادهٔ خداوند است و این دست و پای جسمانی فقط سایهای بیجان و ابزاری در دست آن قدرت برتر است.
این بیت در ادامهٔ بحث جبر و اختیار، به حالتی خاص از فنای ارادهٔ انسانی در ارادهٔ الهی اشاره دارد. مولانا توضیح میدهد که وقتی انسان از «جام حق» سرمست میشود و به مقام «بیخودی» میرسد، دیگر اختیار فردی او مطرح نیست. در این مرتبه، دست و پای او که نماد افعال و کردار اوست، مستقیماً توسط آن «شراب واحد» (می آن واحد) که همان اراده و عشق الهی است، به حرکت درمیآید.
در مقابل این دست و پای حقیقی و معنوی، دست و پای ظاهری و جسمانی ما (دست ظاهر) تنها «سایه»ای از آن حقیقت است. سایه اصالتی از خود ندارد و تابع صاحب سایه است. همچنین این ابزار جسمانی در قیاس با قدرت بیکران الهی، «کاسد» یعنی بیرونق، ناکارآمد و کند است. بنابراین، انسانی که به این مقام رسیده، در اعمال خود معذور است، زیرا فاعل حقیقی دیگر «منِ» او نیست، بلکه خودِ حق است که از طریق او عمل میکند. این همان مقامی است که در آن، جبر نه یک بهانه برای گریز از مسئولیت، بلکه توصیف یک واقعیت معنوی والاست.
- می آن واحد
- شراب یکتا؛ استعاره از عشق، اراده یا تجلی خداوند واحد که انسان را از خود بیخود میکند.
- کاسد
- بیرونق، بیارزش، از کار افتاده.
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.