Lezen› Daftar 6› In de uitleg hiervan, dat de Profeet, vrede zij met hem, hoorde dat Jezus, vrede zij met hem, over water liep, en hij zei: 'Als zijn overtuiging was toegenomen, zou hij door de lucht hebben gelopen.'› Vers 1188

M6:1188 — گفت چون باشد سگی کوری پلید / جست او از خواب خود را شیر دید

گفت چون باشد سگی کوری پلیدجست او از خواب خود را شیر دید
✦ Geef deze beyt weer in Nederlands

M6:1188

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — uit zijn opgenomen Masnavi-lezingen

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: گفت چگونه باشد سگی کور و پلید که از خواب خود جست و خویشتن را شیر دید؟ معنا: هلال در این بیت حال خود را پس از دیدار با ولیّ توصیف می‌کند و می‌گوید او که سگی کور و پلید بود، از خواب غفلت بیدار شد و خود را شیری قدرتمند یافت.

شرح

من این بیت را در سیاق داستان هلال می‌خوانم، داستانی که دربارهٔ تحول بنیادین از یک حال به حال دیگر است. هلال در اینجا حال خود را پیش از دیدار با یک ولیّ و پس از آن مقایسه می‌کند. او خود را پیش از بیداری، سگی کور و پلید می‌داند. این تعبیر، صددرصد، نشان‌دهندهٔ وضعیت سقوط‌کردهٔ انسانی است که در غفلت و تاریکی معنوی به سر می‌برد. اما با «جستن از خواب»، یعنی بیداری معنوی و گسستن از غفلت، یک تحول رادیکال رخ می‌دهد. او دیگر آن سگ سابق نیست، بلکه «خود را شیر دید». این شیر نمادی از قدرت، خودآگاهی و توانایی معنوی است که در پرتو عنایت ولیّ یا در نتیجهٔ سلوک حاصل می‌شود. این یک جهش کیفی است، نه یک تغییر تدریجی. این بیت از یک دگردیسی بنیادین سخن می‌گوید که فرد را از وضعیت پستی و حقارت به اوج عزت و قدرت می‌رساند. این "جستن از خواب" را می‌توان با بیداری از خواب غفلت، و نیل به حقیقت در لحظه‌ای واحد تشبیه کرد. مولانا در ادامه همین ابیات، از شیری سخن می‌گوید که نه تنها تیر به او کارگر نیست، بلکه از بیمش تیغ و پیکان می‌شکند. این همان حال بی‌باکی و شکست‌ناپذیری است که پس از این تحول معنوی برای سالک حاصل می‌شود.

نکات کلیدی

  • دگردیسی معنوی می‌تواند ناگهانی و رادیکال باشد، همچون بیداری از خواب.
  • بصیرت درونی (بیداری از خواب) منجر به تغییر ماهیت وجودی از ضعف (سگ کور) به قدرت (شیر) می‌شود.
  • "کور پلید" نماد وضعیت غفلت‌زده و "شیر" نماد خودآگاهی و توانمندی معنوی است.
  • این تحول، فرد را به حالتی از بی‌باکی و شکست‌ناپذیری می‌رساند.

Sources: d6-s24 · 00:57:17

❋

به زبانِ تو — Je eigen taal · AI

❋

Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd

Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.

Wat lezers vroegen

Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.