Lezen› Daftar 6› Sayyid Malik Tirmidhi kondigt aan: 'Wie binnen drie of vier dagen naar Samarkand reist voor een belangrijke aangelegenheid, zal een gewaad, een paard, een slaaf, een slavinnen en zoveel goud ontvangen.' De hofnar hoort het nieuws van deze aankondiging in het dorp en komt naar de koning in de paardenstal en zegt: 'Ik kan in elk geval niet gaan.'› Vers 2540

M6:2540 — گفت من در ده شنیدم آنک شاه / زد منادی بر سر هر شاه‌راه

گفت من در ده شنیدم آنک شاهزد منادی بر سر هر شاه‌راه
✦ Geef deze beyt weer in Nederlands

M6:2540

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — uit zijn opgenomen Masnavi-lezingen

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: گفت: «من در روستا شنیدم که شاه ندایی بر سر هر شاهراه زد.» معنا: دلقک به شاه گفت که شنیده است پادشاه فرمانی صادر کرده و آن را در همهٔ راه‌ها اعلام کرده است.

شرح

مولانا با ظرافتی خاص، داستان را پیش می‌برد. در این لحظه، نه فقط پادشاه، که همهٔ دربار و حتی مردم بیرون قصر، سراسیمه و مشتاق منتظرند که این دلقک، که با عجله و پریشان‌حال آمده، چه خبری آورده است. او با این کار، تعلیق و کنجکاوی را به اوج می‌رساند تا شنونده به دقت پیگیر شود که راز چیست و چه اتفاقی افتاده است. دلقک در پاسخ، روایت می‌کند: «من در روستا شنیدم که پادشاه منادی‌ای فرستاده و بر سر هر شاهراهی اعلام کرده است که به دنبال کسی است که در سه روز تا سمرقند بتازد و او را گنج‌های فراوان پاداش خواهد داد.» نکتهٔ ظریف اینجاست که این دلقک، از پی آن شتاب‌زده به حضور شاه نرسیده است که برای این مأموریت داوطلب شود. هرگز! او آمده بود تا بگوید: «من چنین توانی ندارم و از من چنین انتظاری نباید داشت.» بنابراین، هدف او از بازگو کردن این خبر، نه قبول مسئولیت، بلکه اعلام عجز و تقاضای معافیت بوده است. این بیت نشان می‌دهد که دلقک تنها یک واسطهٔ خبر است و قصد اصلی‌اش از این شتاب و آشوب، کناره‌گیری از این مأموریت خطیر است، نه پذیرش آن. این بیت، در برخی نسخ مثنوی، نیامده است، اما در نسخ معتبر وجود دارد و روایت را کامل می‌کند.

نکات کلیدی

  • مولانا با ایجاد تعلیق، مخاطب را مشتاق ادامهٔ داستان می‌کند.
  • دلقک تنها خبر شاه را بازگو می‌کند، نه اینکه داوطلب مأموریت شود.
  • قصد اصلی دلقک از این شتاب، اعلام ناتوانی و درخواست معافیت است.
  • مولانا قصد دلقک را از «شتاب» و «خبررسانی» برای انصراف از مسئولیت روشن می‌سازد.
  • این بیت، که روایت‌گر اعلام پادشاه است، در برخی نسخ مثنوی نیامده است.

Sources: d6-s58 · 00:28:29 d6-s58 · 00:29:23

❋

به زبانِ تو — Je eigen taal · AI

❋

Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd

Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.

Wat lezers vroegen

Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.