Lezen Daftar 6 De bestraffing van Yusuf de Waarachtige, moge Gods gebeden over hem zijn, met gevangenschap gedurende enkele jaren vanwege het vragen om hulp van iemand anders dan God, en zijn woorden: 'Vermeld mij bij uw heer,' met de bevestiging daarvan. Vers 3506

M6:3506 — زاو ابدان را مناسب ساخته / قصرهای منتقل پرداخته

زاو ابدان را مناسب ساختهقصرهای منتقل پرداخته
✦ Geef deze beyt weer in Nederlands

M6:3506

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — uit zijn opgenomen Masnavi-lezingen

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آن معمار، بدن‌ها را نیکو و شایسته آفریده / قصرهایی متحرک را با مهارت پرداخته است. معنا: مولانا در این بیت خداوند را چون معماری ماهر می‌ستاید که بدن‌های آدمی را با کمال تناسب و زیبایی ساخته، و این اجسام را به قصرهایی باشکوه و در عین حال متحرک تشبیه می‌کند.

شرح

در این بیت، مولانا سخن از مهندسی الهی به میان می‌آورد و خداوند را «زاو» می‌خواند؛ واژه‌ای که به معنای معمار و بناست. او می‌گوید: «این شهره‌زاو»، یعنی آن خالقی که به معماری موزون و ساخت و ساز عالی شهرت دارد، «ابدان را مناسب ساخته» است. این تعبیر بدان معناست که خداوند، با هنر بی‌بدیل خویش، هر بدنی را کاملاً شایسته و متناسب با کارکردش آفریده است. این تناسب چنان والاست که هیچ ناهماهنگی در آن راه ندارد؛ درست مثل آن پرسش رتوریکی که مولانا پیش‌تر می‌آورد که آیا خداوند سر گاو را بر تن اسب می‌نهد؟ بی‌تردید نه! هر عضوی در جای خویش است و با کارکردش پیوند ناگسستنی دارد.

سپس مولانا بدن‌ها را «قصرهای منتقل» می‌خواند، یعنی قصرهایی متحرک و پویا. این تصویر، بسی فراتر از یک تشبیه ساده است. او در ادامه توضیح می‌دهد که این قصرهای منتقل، ایوان‌ها (تخریج‌ها) و حوضچه‌ها (سهریج‌ها) دارند. این‌ها نه تنها استعاره‌ای از اجزا و اندام‌های پیچیدهٔ بدن آدمی‌اند، بلکه به ظرافت و استحکام ساختار وجودی انسان اشاره دارند. بدن انسان، در نگاه مولانا، همچون یک عمارت شکوهمند و مهندسی‌ساز است که هر بخش آن با دقت و هدفمندی خاصی طراحی و ساخته شده است. این قصر، برخلاف قصرهای دنیایی، ساکن نیست، بلکه دائماً در حرکت و تحول است و از این رو، آیهٔ «کل یوم هو فی شأن» را به یاد می‌آورد که خداوند هر لحظه در کاری‌ست و در آفرینش دائمی خویش، سکون نمی‌شناسد.

این بینش، تأکیدی عمیق بر حکمت و علم الهی در خلقت است. هر سلول، هر بافت، و هر اندام در این «قصر منتقل» نه تنها کارکردی معین دارد، بلکه در هماهنگی کامل با کل مجموعه عمل می‌کند. این نظام بی‌نقص، نه تنها دلیل بر وجود خالقی حکیم است، بلکه دعوت به تأمل در خود و جهان پیرامون است تا عظمت این معماری الهی درک شود.

نکات کلیدی

  • خداوند «زاو» یا معمار بی‌نظیر عالم است که هر ذره را با دقت آفریده.
  • جسم آدمی قصری متحرک و با نهایت تناسب و زیبایی مهندسی شده است.
  • ظرافت و هماهنگی اعضای بدن نمادی از کمال حکمت و علم الهی در خلقت است.
  • وجود هر پدیده‌ای، از جمله بدن انسان، شاهدی بر عدم تصادف و دقت در آفرینش است.

Sources: d6-s77 · 29:24 d6-s77 · 52:45 d6-s77 · 55:20

به زبانِ تو — Je eigen taal · AI

Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd

Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.

Wat lezers vroegen

Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.