Lezen› Daftar 6› Het verhaal van Bilals uitspraak 'Eén! Eén!' in de hitte van de Hijaz, uit liefde voor de Profeet (v.z.m.h.), in die ochtenden dat zijn joodse meester hem uit fanatisme met een stekelige tak sloeg onder de Hijazische zon, en het bloed uit Bilals lichaam spoot. En 'Eén! Eén!' kwam onwillekeurig uit hem, zoals jammerklachten onwillekeurig uit anderen komen die pijn lijden, want hij was vervuld van de pijn van de liefde. Het streven om de pijn van de stekelige tak af te weren had geen ingang, net als de tovenaars van de Farao, en Jirjis, en vele anderen die ontelbaar zijn.› Vers 897
M6:897 — باز پندش داد باز او توبه کرد / عشق آمد توبهٔ او را بخورد
M6:897
Betekenis · به زبانِ تو — Je eigen taal · AI
ابوبکر بار دیگر بلال را نصیحت کرد که ایمانش را پنهان کند و بلال هم پذیرفت، اما عشق الهی چنان بر او چیره بود که این توبه و تصمیم را بیاثر میکرد و دوباره او را به ابراز ایمان وامیداشت.
این بیت، نقطه اوج کشمکش درونی بلال حبشی را به تصویر میکشد. از یک سو، نصایح خیرخواهانه و عاقلانهی ابوبکر صدیق قرار دارد که از بلال میخواهد برای حفظ جانش، ایمان خود را از ارباب یهودیاش پنهان کند. بلال نیز از سر ادب یا شاید برای لحظهای تردید، این پند را میپذیرد و «توبه» میکند؛ یعنی قول میدهد که دیگر آشکارا نام خدا را بر زبان نیاورد.
اما سوی دیگر این کشمکش، «عشق» است. مولانا عشق را همچون نیرویی قدرتمند و غارتگر به تصویر میکشد که از راه میرسد و توبهی عقلانی و مصلحتی بلال را «میخورد». این استعارهی «خوردن» بسیار گویاست؛ عشق، تصمیم و ارادهی فردی را هضم میکند و از بین میبرد. توبهی بلال، تصمیمی است که از «خود» او برمیخیزد، اما عشقی که وجودش را فراگرفته، دیگر جایی برای این «خود» و تصمیماتش باقی نگذاشته است.
این چرخه - پند، توبه، و شکستهشدن توبه توسط عشق - نشان میدهد که ایمان بلال از اختیار او خارج شده و به طبیعت ثانوی او بدل گشته است. فریاد «احد احد» او نه یک انتخاب آگاهانه در هر لحظه، که بازتاب غیرارادی آتشی است که در جانش شعله میکشد. همانطور که ابیات بعدی نشان میدهند، بلال سرانجام از این توبههای مکرر بیزار میشود و تن خود را یکسره به بلای عشق میسپارد، زیرا میفهمد که در برابر نیروی قهار عشق، توبه و تدبیر بیمعناست.
- بخورد
- خورد، نابود کرد، از بین برد
Discussie — Vraag over dit vers — beantwoord vanuit de Masnavi, met elk vers geciteerd
Je gesprek blijft op dit apparaat, tenzij je het deelt.
Wat lezers vroegen0
Nog geen vragen gedeeld — die van jou kan de eerste zijn.