لوستل› دفتر ۱› د دې په بیان کې چې لکه څنګه چې غریب د سخاوت او کریم عاشق دی، د کریم سخاوت هم د غریب عاشق دی، که غریب صبر زیات ولري کریم به د هغه دروازې ته راشي او که کریم صبر زیات ولري غریب به د هغه دروازې ته راشي خو د غریب صبر د غریب کمال دی او د کریم صبر د هغه نقصان دی› بيت ۲۷۵۱
M1:2751 — بانگ میآمد که ای طالب بیا / جود، محتاج گدایان چون گدا
M1:2751
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
این بیت میگوید که بخشندگی و کرم الهی خود به دنبال نیازمندان میگردد، زیرا وجودش تنها از طریق بخشیدن به آنها معنا و تحقق پیدا میکند؛ پس همانطور که گدا محتاج کرم است، کرم نیز محتاج گداست.
مولانا در اینجا یک رابطهی دوطرفه و عاشقانه میان «بخشنده» و «نیازمند» را به تصویر میکشد. معمولاً تصور میشود که این فقط گداست که به دنبال شخص بخشنده و کرم اوست. اما مولانا این معادله را برعکس میکند و میگوید «جود» (کرم و بخشندگی) نیز فعالانه در جستجوی «گدا» (نیازمند) است.
این مفهوم در عرفان اسلامی، بهویژه در نگاه مولانا، بسیار عمیق است. صفات خداوند، مانند «کریم» و «بخشنده»، برای آنکه ظهور کنند و به فعلیت برسند، به یک «محل» یا «مظهری» برای تجلی نیاز دارند. همانطور که یک چهرهی زیبا برای دیده شدن به آینه نیازمند است (چنانکه در بیت بعدی میآید)، صفت بخشندگی خداوند نیز برای آشکار شدن به وجود نیازمندان محتاج است. بنابراین، نیاز مخلوق، آینهای است که کرم خالق را بازمیتاباند.
این بیت، نیازمند و طالب را در جایگاهی والا قرار میدهد. او دیگر موجودی منفعل و صرفاً دریافتکننده نیست، بلکه عاملی ضروری برای تحقق یک صفت الهی است. این نگاه، رابطهی انسان با خدا را از یک رابطهی یکسویهی مبتنی بر نیاز، به یک رابطهی متقابل و عاشقانه تبدیل میکند که در آن هر دو طرف، جویندهی یکدیگرند. ندای «ای طالب بیا» در واقع صدای خودِ «جود» و بخشندگی است که مشتاقانه طالب را به سوی خود فرا میخواند.
- بانگ
- صدا، فریاد، ندا
- طالب
- جوینده، خواستار، نیازمند
- جود
- بخشش، کرم، سخاوت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.