لوستل دفتر ۶ د موږک لخوا په ډیره عاجزۍ او ژړا سره له اوبو څخه د چونګښې د اړیکې غوښتنه کول بيت ۲۷۱۰

M6:2710 — بر سر گورم بسی خواهد نشست / خواهد از چشم لطیفش اشک جست

بر سر گورم بسی خواهد نشستخواهد از چشم لطیفش اشک جست
✦ دا بیت په پښتو وړاندې کړئ

M6:2710

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — د هغه د مثنوي له ثبت شویو لیکچرونو څخه

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: آنگاه که بمیرم، لطف و فضل تو بر سر گورم بسیار خواهد نشست، و از چشم لطیف و مهربان تو اشک‌ها خواهد چکید. معنا: مولانا در این بیت بیان می‌کند که معشوق پس از مرگش بر مزار او خواهد نشست و اشک خواهد ریخت، اما او تمنای این مهر و یادکرد را در زمان حیات خود دارد. این بیتی است در باب تمنای عشقی که در اکنون جاری باشد، نه تنها در آینده‌ای که مرگ رقم می‌زند.

شرح

این بیت، یک تمنای عمیق و پرمغز انسانی را بیان می‌کند که از رنج تأخیر در ابراز مهر برمی‌خیزد. مولانا از زبان عاشق، به معشوق خطاب می‌کند که می‌داند فضل و کرم او پس از مرگش بر سر مزارش خواهد آمد و اشک خواهد ریخت. اما این گریه و نوحه، هرچند که از سر لطف است، دیگر فایده‌ای برای عاشق از دست داده نخواهد داشت. این سخن تنها یک ابراز دلتنگی نیست، بلکه یک «ارشاد اخلاقی» نهفته در خود دارد. مولانا، با قاطعیت همیشگی خود، این نکته را گوشزد می‌کند که فرصت دوستی و محبت را نباید از دست داد. او در جای دیگری از مثنوی همین معنا را با وضوح بیشتری بیان می‌کند: «چو بر خاکم بخواهی بوسه دادن / رخم را بوسه ده اکنون همانم». این سخن آشکارا نشان می‌دهد که نباید ابراز محبت را به فردایی موکول کرد که ممکن است دیگر فرصتی نباشد. مهربانی‌ها و بوسه‌ها اگر قرار است فایده‌ای به عاشق برساند، باید در همین حال و هوای زیستن جاری شوند، نه بر خاک سرد گور. این تمنا، نه تنها برای فرد، بلکه برای جامعه نیز حاوی پیامی روشن است. ما در جهانی زندگی می‌کنیم که «از کران تا به کران لشکر ظلم است»، اما در مقابل، «از ازل تا به ابد فرصت درویشان است». این فرصت، فرصت ابراز عشق و محبت است؛ فرصت ساختن رابطه‌های عمیق و انسانی، حتی در میان دشواری‌ها. مولانا با این بیت به ما می‌آموزد که قدرِ «اکنون» را بدانیم و لطف‌ها و مهربانی‌ها را نه به «بعد از مرگ»، بلکه به «قبل از مرگ» ارزانی داریم. این فرصت بی‌کران ابراز عشق و دوستی، همیشه در دست ماست و باید آن را غنیمت شمرد.

نکات کلیدی

  • عشق و مهرورزی را به زمان حیات موکول کنیم، نه پس از مرگ.
  • قدرت "اکنون" را در ابراز محبت بشناسیم و از تأخیر بپرهیزیم.
  • این بیت حاوی یک ارشاد اخلاقی برای غنیمت شمردن فرصت‌هاست.
  • گریه بر مزار، هرچند از لطف باشد، فایده‌ای برای از دست رفته ندارد.
  • فرصت دوستی و محبت همیشه هست، حتی در برابر ظلم.

Sources: d6-s62 · 05:24:48

به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.