لوستل› دفتر ۶› د دې خبر په تفسیر کې چې مصطفی (ص) فرمایلي دي: (من کنت مولاه فعلی مولاه) ترڅو منافقینو طعنه ووهله، چې بس نه وه، چې موږ یې اطاعت او خدمت وکړ، هغه د ماشوم بنده ګي هم راته فرمایي تر پایه› بيت ۴۵۴۴
M6:4544 — ماه ما بی‌نطق خوش بر تافتست / هر زبان نطق از فر ما یافتست
M6:4544
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
The spiritual guide's influence radiates silently, and it is this inner glory, not verbal argument, that empowers all true eloquence.
This couplet is the culmination of an analogy comparing spiritual beings to a garden in springtime. Rumi has just described how trees and flowers express their profound gratitude for water and sun not with words, but through their vibrant, flourishing existence. They are 'silent, yet eloquent' (khāmushān... faṣīḥ).
Here, Rumi applies this principle directly to the spiritual guide—the Prophet Muhammad or the perfected saint (insān al-kāmil). This guide is 'our moon' (māh-i mā), a source of reflected divine light that illuminates the world. His essential influence is not through what he says (bī-noṭq, 'without speech'), but through his state of being, his radiant presence. This presence, or spiritual splendor (farr), is the true source from which all meaningful speech and articulation derive their power. Just as Jesus's speech was a gift from Mary's silent purity (as the next couplet states), all authentic expression flows from the silent, luminous reality of the spiritual master.
- فر
- An ancient Persian concept of divine glory, splendor, or kingly aura. It signifies a charismatic, sacred power that emanates from a person, legitimizing their authority and inspiring others.
- نطق
- Speech, articulation, the faculty of reasoned discourse. In this context, it refers not just to talking but to eloquent and meaningful expression.
- ماه ما
- Literally 'our moon'. In Sufi poetry, the moon is a common symbol for the spiritual guide or Prophet, who reflects the light of the divine 'sun' for humanity.
- بر تافتست
- Has shone, has radiated. An archaic verb form of 'bar tāftan', to shine forth or radiate light and heat.
شخصیت معنوی و راهنمای ما (پیامبر) بی‌نیاز از گفتار، نورافشانی می‌کند و حقیقت خود را آشکار می‌سازد؛ در واقع، هر سخن حقی که بر زبانی جاری می‌شود، پرتوی از شکوه و عظمت اوست.
این بیت در ادامهٔ توصیف طبیعت است که بدون زبان، شکرگزار و فصیح است. مولانا در اینجا پیامبر اسلام (ص) را به ماهی تشبیه می‌کند که برای تابیدن و نورافشانی نیازی به «نطق» یا سخن گفتن ندارد. همان‌طور که باغ و گلستان در سکوت، زیبایی و حقیقت خود را آشکار می‌کنند، «مولا» یا راهنمای معنوی نیز با وجود و حضور خود، حقیقت را متجلی می‌سازد. این نور وجودی، خود گویاترین بیان است.
در مصرع دوم، مولانا این ایده را فراتر می‌برد: نه تنها آن «ماه» بی‌نیاز از سخن است، بلکه هر سخن و بیانی در عالم، روشنایی و اعتبار خود را از «فرّ» و شکوه معنوی او وام می‌گیرد. همان‌گونه که در بیت بعد، نطق حضرت عیسی را پرتوی از وجود حضرت مریم و نطق آدم را بازتابی از «دم» الهی می‌داند. بنابراین، منبع اصلی هر بیانِ حقیقی، آن وجود نورانی است، نه صرفاً کلمات. این بیت برتری «حال» و وجود بر «قال» و گفتار را در سلوک معنوی تأکید می‌کند.
- نطق
- سخن، گفتار، قدرت بیان
- بر تافتست
- تابیده است، درخشیده است
- فر
- شکوه، جلال، عظمت، فروغ ایزدی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.