M6:4545 — نطق عیسی از فر مریم بود / نطق آدم پرتو آن دم بود

مولانا در این بیت به دو داستان قرآنی بزرگ اشاره می‌کند تا یک اصل عرفانی را تبیین کند: هر کمالی که در یک «فرع» دیده می‌شود، در حقیقت از «اصل» و ریشه‌ی آن سرچشمه گرفته است.

مصراع اول به سخن گفتن معجزه‌آسای حضرت عیسی در گهواره اشاره دارد. این قدرت خارق‌العاده، پرتوی از مقام معنوی و پاکی مادرش، حضرت مریم، بود. مریم خود همچون «درخت» یا «باغی» بود که از فیض الهی باردار شده بود و میوه‌اش (عیسی) کمالات آن باغ را به نمایش می‌گذاشت. بنابراین، نطق عیسی، گواهی بر عظمت مریم بود.

مصراع دوم به خلقت حضرت آدم و آموختن «اسماء» به او از جانب خداوند بازمی‌گردد. توانایی آدم برای سخن گفتن و شناخت حقایق، چیزی جز بازتاب و پرتوی از آن «نَفَس رحمانی» یا «دم الهی» نبود که خداوند در او دمید و به او حیات و آگاهی بخشید. نطق آدم، جلوه‌ای از آن منبع اصلی وجود بود.

مولانا با کنار هم گذاشتن این دو مثال، نتیجه می‌گیرد که هر کلام، الهام و قدرتی که در اولیای الهی (که در ابیات قبل به آنها اشاره شده) مشاهده می‌شود، از خودشان نیست، بلکه جلوه‌ای از یک منبع بالاتر است. همان‌طور که در ابیات قبل، کلام و شادی عارفان را به فیض الهی تشبیه کرده بود، اینجا نیز تأکید می‌کند که این «نطق»‌ها همه ریشه در یک «اصل» دارند و نباید آنها را به خود فرد نسبت داد.