M1:2820 — جز ز یک رو نیست پیوسته به کل / ورنه خود باطل بدی بعث رسل

مولانا در اینجا به یک اصل مهم عرفانی اشاره می‌کند: اتصال حقیقی میان جزء (انسان) و کل (خداوند یا حقیقت مطلق) تنها از یک طریق مشخص و معنوی ممکن است، نه از هر راهی که به نظر می‌رسد. او این مفهوم را با مثال شکارچی‌ای که به جای پرنده، سایه‌اش را دنبال می‌کند، روشن می‌سازد. سایه به ظاهر به پرنده متصل است، اما این اتصالی ظاهری و بی‌ارزش است. به همین ترتیب، صرفِ مجاورت یا شباهت ظاهری، اتصال حقیقی ایجاد نمی‌کند؛ همان‌طور که خار در کنار گل است اما از جنس گل نیست.

این بیت استدلال می‌کند که اگر هر نوع پیوندی، پیوند حقیقی بود و هر راهی به مقصد می‌رسید، دیگر چه نیازی به «بعثت رسولان» بود؟ فلسفه‌ی وجودی پیامبران این است که راه درست و یگانهٔ اتصال به «کل» را به ما نشان دهند. آن‌ها آمده‌اند تا راه حقیقی را از راه‌های باطل و سایه‌وار جدا کنند. بنابراین، وجود پیامبران خود دلیلی است بر اینکه تنها یک «رو» یا یک طریق برای رسیدن به حقیقت وجود دارد و باقی راه‌ها بیراهه است.

Этот бейт является кульминацией притчи об охотнике, пытающемся поймать тень птицы. Руми утверждает, что связь между тварным миром (частью, джузв) и божественной Реальностью (Целым, колл) не является взаимной. Мир зависит от Бога, как тень зависит от тела, но эта связь односторонняя. Нельзя достичь источника, ухватившись за его проявление.

Именно в этом, по мысли Руми, и заключается смысл существования пророков (русул). Их миссия (ба'с) — это как раз восстановление утраченной связи, указание пути от частичного к Целому, от тени к реальности. Если бы каждая часть уже была полноценно и двусторонне соединена с Целым, если бы человек мог достичь Бога через простое созерцание мира или самого себя без духовного руководства, тогда приход посланников был бы бессмысленным и «тщетным» (батил). Их существование доказывает, что между творением и Творцом есть разрыв, который необходимо преодолеть.