M1:3494 — آن صفای آینه وصف دلست / صورت بی منتها را قابلست

这句诗出自鲁米讲述的一个著名寓言：罗马（鲁米）画师与中国画师在一座宫殿里比赛技艺。中国画师在墙上绘制了精美绝伦的图画，而罗马画师则只是将对面的墙壁反复打磨，直至光亮如镜。

当隔在中间的帘幕拉开时，中国画师的一切杰作都完美地、甚至更加生动地映现在罗马画师磨亮的墙壁上。鲁米随即揭示了这个寓言的深层含义：中国画师代表的是那些依赖知识、书籍和外在技艺的学者；而罗马画师则是苏菲行者（Sufi）的象征。

苏菲行者不依赖于“重复、书本或技艺”（بى ز تكرار و كتاب و بى هنر），而是致力于“磨亮”自己的心胸（صیقل کردن سینه），清除贪婪、欲望、吝啬和怨恨等杂质。这句诗正是对这一核心思想的总结。“明镜之纯净”指的就是这颗被净化的心。“无穷无尽的形貌”（صورت بى منتها）则指向那超越一切形式、无法被描绘的绝对真实——在苏菲思想中，即是神圣实在。一颗纯净的心，就像一面完美的镜子，无需自己创造任何形象，便能直接映现来自神圣源头的无限真实与美。

این بیت در ادامهٔ تمثیل نقاشان چینی و رومیان (صوفیان) می‌آید. چینیان با هنر و دانش خود، نقوش بسیار زیبایی بر دیوار کشیدند. اما رومیان در مقابل، تنها به صیقل زدن و پاک کردن دیوار خود پرداختند تا همچون آینه‌ای صاف و شفاف شود.

مولانا توضیح می‌دهد که آن «صفا» و شفافیت آینه، در حقیقت وصف «دل» است. دلی که از طریق ریاضت و تهذیب نفس، از آلودگی‌های آز، حرص، کینه و دانش‌های ظاهری پاک شده باشد، به آینه‌ای تبدیل می‌شود که ظرفیت پذیرش «صورت بی‌منتها» را پیدا می‌کند. این «صورت بی‌منتها» همان حقایق الهی، معانی غیبی و تجلیات بی‌کران خداوند است که در هیچ شکل و صورت محدودی نمی‌گنجد. در حالی که هنر چینیان (نماد علوم اکتسابی و ظاهری) تنها می‌تواند اشکال محدود و متناهی را به تصویر بکشد، دل صیقل‌خوردهٔ عارف (آینهٔ رومیان) می‌تواند بی‌نهایت را در خود بازتاب دهد.