Citește› Daftar 2› Iblis îi răspunde din nou lui Mu'awiya› Distih 2692
M2:2692 — سوخت هندو آینه از درد را / کین سیهرو مینماید مرد را
M2:2692
Înțeles · به زبانِ تو — Limba ta · AI
این بیت، مَثَلِ انسانی است که از دیدن زشتیِ باطنِ خود در آینهٔ حقیقت خشمگین میشود و به جای اصلاح خود، آینه را مقصر میداند و در پی شکستن آن برمیآید.
این بیت در ادامهٔ سخنان ابلیس در پاسخ به معاویه آمده است. ابلیس نقش خود را به آینهای تشبیه میکند که تنها خوبی و بدیِ انسانها را بازمیتاباند و خود، خالقِ این صفات نیست. او برای روشنتر شدن منظورش، این حکایت کوتاه را نقل میکند:
مردی هندی و تیرهپوست، وقتی چهرهٔ خود را در آینه میبیند، از دیدنِ سیاهیِ صورتش به قدری خشمگین و پریشان میشود که آینه را در آتش میاندازد. او گمان میکند که گناه از آینه است که او را «سیهرو» نشان میدهد. غافل از آنکه آینه تنها واقعیت را، بیکموکاست، منعکس کرده است. «سیهرو» در اینجا هم به معنای تحتاللفظیِ «تیرهچهره» است و هم به معنای استعاریِ «گناهکار» و «بدطینت».
مولانا با این تمثیل به نکتهای عمیق اشاره میکند: انسانها اغلب تمایل ندارند با حقیقتِ ناخوشایندِ وجودشان روبرو شوند. وقتی کسی یا چیزی (مانند ابلیس، یک دوست ناصح، یا یک موقعیت دشوار) زشتیها و ضعفهای درونیشان را به آنها نشان میدهد، به جای پذیرش و تلاش برای اصلاح خود، به آن «آینه» حمله میکنند و آن را مقصر جلوه میدهند. این بیت در واقع نقدِ فرافکنی و خودفریبی انسان است که مسئولیت اعمالش را به گردن دیگران میاندازد.
- هندو
- در اینجا به معنای فردی با پوست تیره و اهل هندوستان، برای تناسب با «سیهرو».
- از درد
- از روی خشم، از شدت ناراحتی و پریشانی.
- کین
- مخفف «که این».
- سیهرو
- سیاهچهره، کنایه از بدبخت، گناهکار، شرمنده.
- مینماید
- نشان میدهد.
Discuție — Întreabă despre acest distih — răspuns din Masnavi, cu fiecare vers citat
Conversația ta rămâne pe acest dispozitiv, dacă nu o distribui.
Ce au întrebat cititorii0
Nicio întrebare distribuită încă — a ta ar putea fi prima.