Citește› Daftar 3› Continuarea poveștii celor care au atacat puii de elefant› Distih 111
M3:111 — آب و روغن نیست مر روپوش را / راه حیلت نیست عقل و هوش را
M3:111
Înțeles · به زبانِ تو — Limba ta · AI
در برابر حقیقت مرگ و حسابرسی الهی، هیچگونه ظاهرسازی، پنهانکاری یا ترفند عقلانی کارساز نیست و نمیتوان حقیقت باطن خود را پوشاند.
این بیت در ادامهٔ داستان فیلبچگان و انتقام مادرشان بیان میشود. مولانا تمثیل مادرِ فیل را که با بوییدن دهانها قاتل فرزندش را پیدا میکند، به عرصهٔ حقیقت بزرگتر، یعنی حسابرسی الهی، تعمیم میدهد. همانطور که هیچکس نمیتوانست با شستن دهان یا بهانهای دیگر، بوی کباب را از نفس خود پنهان کند، در پیشگاه خداوند نیز نمیتوان گناهان و نیات درونی را پنهان کرد.
عبارت «آب و روغن» کنایه از هرگونه تلاش برای ظاهرسازی، توجیه و فریبکاری است؛ کارهایی که برای بهتر نشان دادن ظاهر امور انجام میشود. مولانا میگوید در آن لحظهٔ خطیر که حقیقت آشکار میشود—چه در قبر با سؤال منکر و نکیر و چه در برابر خداوند—این «روپوش»ها و نقابها فرو میریزند.
مصراع دوم تأکید میکند که حتی زیرکی، هوش و «عقل» جزئی که انسان برای حل مشکلات دنیوی و فریب دیگران به کار میگیرد، در آنجا کاملاً بیفایده است. راه هرگونه «حیلت» و چارهاندیشی بسته است. این بیت هشداری است به کسانی که به زرنگی خود مغرورند و گمان میکنند میتوانند با پنهانکاری از عواقب اعمالشان، بهویژه حقالناس (مانند غیبت بندگان خدا که در ابیات قبل ذکر شد)، بگریزند.
- مَر ... را
- حرف اضافه به معنی «برایِ»؛ در فارسی قدیم رایج بوده است.
- روپوش
- پوشش، سرپوش، کنایه از پنهانکاری و ظاهرسازی.
- حیلت
- حیله، ترفند، چارهجویی از روی فریب.
Discuție — Întreabă despre acest distih — răspuns din Masnavi, cu fiecare vers citat
Conversația ta rămâne pe acest dispozitiv, dacă nu o distribui.
Ce au întrebat cititorii0
Nicio întrebare distribuită încă — a ta ar putea fi prima.