Citește› Daftar 5› Povestea sclavei care se deda la depravare cu măgarul stăpânei sale și îl învățase ca pe o capră sau un urs să practice depravarea omenească, introducând un dovleac în membrul măgarului pentru a nu depăși măsura. Stăpâna a aflat, dar nu a observat detaliul dovleacului. A trimis sclava departe sub un pretext și s-a unit cu măgarul fără dovleac, și a pierit în rușine. Sclava s-a întors târziu și s-a jeluit: „O, sufletul meu și o, lumina ochilor mei! Ai văzut membrul, dar nu ai văzut dovleacul! Ai văzut ce-i masculin, dar nu ai văzut ce-i feminin! Orice este incomplet este blestemat.” Adică, orice vedere și înțelegere incompletă este blestemată. Altfel, cei cu defecte fizice evidente sunt îndurați, nu blestemați. Citește: „Nu este nicio vină asupra orbului,” care neagă vina, negăcirea blestemului, negarea reproșului și a mâniei.› Distih 1400
M5:1400 — هین ز حرص خویش میزان را مهل / آز و حرص آمد ترا خصم مضل
M5:1400
Înțeles · به زبانِ تو — Limba ta · AI
این بیت هشدار میدهد که طمع و زیادهخواهی، دشمنی فریبکار است که تو را از راه به در میبرد؛ پس هرگز به خاطر آن، اصل تعادل و میانهروی را زیر پا نگذار.
این بیت در بطن داستان کنیزک و خاتون بیان میشود و درسی اخلاقی و عرفانی از آن بیرون میکشد. خاتون، نماد انسانی است که اسیر «نفس» (اینجا شهوت و حرص) شده است. او ظاهر عمل کنیزک (رابطه با خر) را میبیند اما از «دقیقه» و راز آن یعنی «کدو» که نماد «میزان» و اندازه است، غافل میماند. مولانا این داستان را به کل زندگی تعمیم میدهد و هشدار میدهد که حرص و طمع، دشمنی است که انسان را گمراه میکند و باعث میشود «میزان» را رها کند.
«میزان» در اینجا مفهومی کلیدی است. این واژه هم به معنای ترازوی عدالت و هم به معنای تعادل، اندازه و حد و مرز در هر کاری است. مولانا به سورهٔ «الرحمن» در قرآن اشاره میکند که در آن خداوند بر اهمیت «میزان» تأکید میورزد («وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيزَانَ»). رها کردن این اصل الهی به خاطر پیروی از «آز و حرص»، مانند عمل مرگبار خاتون است که به بهای لذتی آنی، جان خود را از دست داد. این دشمن، «مضلّ» یا گمراهکننده است، زیرا لذت را در بیقیدی و افراط نشان میدهد، در حالی که هلاکت در همانجا نهفته است. پیام اصلی این است که پیروی از نفس و حرص، انسان را از درک حقیقت و رعایت حدود الهی باز میدارد و به نابودی میکشاند.
- هین
- آگاه باش، هشدار
- مهل
- رها نکن، ترک نکن (فعل امر از مصدر هلیدن)
- آز
- طمع، حرص، زیادهخواهی
- خصم
- دشمن
- مضل
- گمراهکننده، فریبدهنده
Discuție — Întreabă despre acest distih — răspuns din Masnavi, cu fiecare vers citat
Conversația ta rămâne pe acest dispozitiv, dacă nu o distribui.
Ce au întrebat cititorii0
Nicio întrebare distribuită încă — a ta ar putea fi prima.