Citește Daftar 6 Povestea Sultanului Mahmud și a sclavului indian Distih 1428

M6:1428 — تا که بینایان ما زان ذو دلال / در نیایند از فن او در جوال

تا که بینایان ما زان ذو دلالدر نیایند از فن او در جوال
✦ Redați acest beyt în Română

M6:1428

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — din prelegerile sale înregistrate despre Masnavi

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: تا مبادا بینایان و اهل بصیرت ما، از فریب آن انسان دورو و حیله‌گر در دام افتند. معنا: این بیت هشدار می‌دهد که مبادا انسان‌های با بصیرت از مکر و فریب شخص جاهل و دورو دچار آسیب و گمراهی شوند.

شرح

این بیت در ادامهٔ توصیف مولانا از «جاهل» و «قرین بد» می‌آید. من همواره بر این نکته تأکید کرده‌ام که «جاهل»، «منافق» یا «ذو دلال» (همان انسان دورو و فریب‌کار که در این بیت از او یاد می‌شود)، موجودی بی‌شخصیت یا دو شخصیتی است. چنین کسی مانند یک «خنثی» یا «نرماده» می‌ماند که هر لحظه نقشی می‌گیرد و هر روز به رنگی در می‌آید؛ امروز با تو هم‌دل می‌نماید و فردا با دیگری سخن خلاف می‌گوید. در واقع، او اصلاً یک «هیچ‌کس» است، به تعبیر سعدی که می‌گوید: «هر کجا طعمه‌ای بود مگسی‌ست.» این فرد، اهل روباه‌بازی و فنون شیطانی است، و تمام هدفش این است که دیگران را «در جوال» بیندازد؛ یعنی در دام فریب و مکر خود گرفتار کند. مولانا در اینجا نگران «بینایان ما»ست. منظور از بینایان، کسانی هستند که اهل بصیرتند، اهل دانشند، و راه را از بیراهه تمیز می‌دهند. اما همین افراد هم در معرض خطرند، زیرا جاهل و منافق با ظاهرِ «شیرین‌سخن» و «مهربان» جلوه می‌کند، نه با خصومت آشکار. این همان خطری است که از سوی «مهر مادر نادان» می‌آید؛ به ظاهر دلسوزانه است اما در باطن، فرزند را نزار و مریض می‌کند. این درست برعکس «سیلی بابا به از حلوای او»ست که گاهی یک تلخی ظاهری، خیر واقعی را در پی دارد. پس، بینایان باید از فریب‌های پنهان و ظاهراً بی‌ضرر این‌گونه افراد برحذر باشند، تا با فن و حیلهٔ او دچار گمراهی و آسیب نشوند.

نکات کلیدی

  • جاهل و منافق فاقد شخصیت ثابت و دارای دوگانگی رفتاری است.
  • ذو دلال موجودی است که با حیله و مکر به دنبال به دام انداختن دیگران است.
  • بینایان (اهل بصیرت) نیز باید در برابر فریب جاهل هشیار باشند.
  • ظاهر شیرین‌سخن جاهل می‌تواند از خصومت آشکار خطرناک‌تر باشد.
  • گاهی محبت جاهلانه (مهر مادر نادان) عواقب مخرب‌تری دارد.

Sources: d6-s29 · 00:30:13 d6-s29 · 00:32:38

به زبانِ تو — Limba ta · AI

Discuție — Întreabă despre acest distih — răspuns din Masnavi, cu fiecare vers citat

Conversația ta rămâne pe acest dispozitiv, dacă nu o distribui.

Ce au întrebat cititorii

Nicio întrebare distribuită încă — a ta ar putea fi prima.