M1:2722 — ریش او پر باد کین هدیه کراست / لایق چون او شهی اینست راست

这句诗出自一个故事：一位生活在沙漠里的阿拉伯妇女，以为巴格达的哈里发（故事中喻指真主）也缺水，便将自己珍藏的一罐雨水作为最宝贵的礼物献上。她并不知道，哈里发的宫殿旁就是浩瀚的底格里斯河。

鲁米在这里运用了精妙的反讽。第一行“愿他的胡须随风飘荡”（ریش او پر باد）是一句波斯语的祝福或赞叹，意为“干得好！”或“向他致敬！”。这句赞美看似指向送礼者，实则是在赞美那位“君王”（Shah，即真主）的仁慈与洞见。君王看到的不是那罐微不足道的浊水，而是送礼者纯粹的虔诚与爱意。

因此，第二行直言，对于这样一位超越物质财富的君王来说，真正“相称的”（لایق）礼物，恰恰就是这份发自内心的、不掺杂任何功利算计的真诚。在苏菲思想中，人献给真主的任何功修、知识或善行，都如同这罐雨水之于大河，本质上微不足道。然而，真主所看重的并非礼物的价值，而是奉献者那颗纯净的心。这句诗颂扬的是那份超越了世俗价值判断的神圣接纳。

این بیت زبان حال و نگاه تمسخرآمیز کسانی است که شاهد هدیه آوردن زن بادیه‌نشین برای خلیفه هستند. او با زحمت فراوان، سبویی از آب باران را که در بیابان بسیار ارزشمند است، به بغداد آورده، غافل از آنکه رود عظیم دجله در آن شهر جاری است.

کلام گوینده در این بیت سرشار از طعنه و ریشخند است. عبارت «ریش او پر باد» یک نفرین و تحقیر قدیمی است، به معنای «خاک بر سرش» یا «لعنت بر او». سپس با لحنی کنایه‌آمیز می‌گوید که این هدیهٔ بی‌مقدار، «لایق» و «راستِ کارِ» چنان پادشاه بزرگی است. در حقیقت، منظور عکس این است: این هدیه آن‌قدر حقیر است که آوردن آن برای خلیفه توهین‌آمیز به نظر می‌رسد.

در لایهٔ عرفانی داستان، این بیت نشانگر نگاه ظاهربینی است که ارزش اعمال را نه بر اساس نیت و صدق، بلکه بر اساس ظاهر و مقدار مادی آن می‌سنجد. این درباریان نماد کسانی هستند که از عشق و اخلاص سالک بی‌خبرند و عبادت‌ها و تلاش‌های معنوی او را در برابر عظمت بی‌نهایت خداوند، ناچیز و مضحک می‌بینند. اما مولانا در ادامهٔ داستان نشان می‌دهد که «سلطان» یا خداوند، به صدق و صفای دل هدیه‌آورنده می‌نگرد، نه به خود هدیه.

This couplet captures the voice of scornful courtiers observing the bedouin Arab present his humble gift—a jar of rainwater—to the Caliph in Baghdad. The phrase “May his beard be filled with wind” (rīš-i ū pur bād) is a Persian idiom expressing contempt, equivalent to wishing shame and ruin upon someone. The courtiers see the gift not with the eyes of the giver, who believes it to be a rare and precious treasure, but with the jaded eyes of those who live beside the mighty Tigris river.

In the allegorical structure of the story, this moment represents the judgment of the world, or of the superficially pious, upon a sincere but seemingly insignificant act of devotion. The bedouin's jar is the human self (tan), and the water is our limited sensory perception (ḥawāss). To the worldly, our small offerings of prayer or love seem laughably inadequate when presented to the Divine, the “King” whose treasures are infinite. Rumi uses the courtiers' mockery to highlight the gap between inner sincerity and outer appearance, setting the stage for the Caliph's compassionate response, which will value the intention behind the gift, not its material worth.