M1:2725 — رو بر سلطان و کار و بار بین / حس تجری تحتها الانهار بین

這兩句詩出自一個故事：一位生活在沙漠中的貝都因人，以為巴格達的哈里發（在此稱為「蘇丹」）也像他一樣缺水，便帶了一罐雨水作為最珍貴的禮物獻上。他不知道，哈里發的宮殿就建在水流豐沛的底格里斯河畔。

魯米藉此故事點出一個核心的蘇菲（Sufi）觀點。第一句「去見蘇丹，見識他的權勢與輝煌」，是在告誡那些像貝都因人一樣的求道者：不要用自己貧乏的經驗去揣測神聖的實相。你必須親自走向「蘇丹」（象徵真主或完美的靈性導師），親眼見證祂那無法想像的富足與榮光。

第二句則更進一步，將這種神聖的豐盛描繪為一種更高層次的感知能力。魯米直接引用了《古蘭經》中描述天堂樂園的語句——「眾水在其下奔流」（tajrī taḥtahā l-anhār）。他將這句描述化為一種「感知」（ḥiss），意指一種如天堂般生機勃勃、永不枯竭的靈性知覺。與我們凡俗、有限的五官（在故事前文被比作小水罐）相比，這種神聖的感知如同汪洋大海。因此，這句詩的深層含義是：停止獻上你那微不足道的「雨水」（有限的知識與善功），去真正地看、去體驗那如天堂江河般無限的、來自神聖源頭的感知。

این بیت در ادامهٔ داستان مرد عرب بادیه‌نشینی است که کوزه‌ای آب باران را به عنوان هدیه‌ای گرانبها برای خلیفه به بغداد می‌آورد، غافل از آنکه شهر بغداد بر کنار رود عظیم دجله بنا شده است.

مولانا از این داستان به عنوان یک تمثیل استفاده می‌کند. مرد عرب نماد انسان با ادراکات و حواس محدود خود (حس جزوی) است. کوزهٔ آب او همان دستاوردهای عقلی و حسی ماست که به نظر خودمان بسیار ارزشمند است. اما خلیفه یا «سلطان»، نماد حق یا انسان کامل است و بغداد و رود دجله، عالم معنا و حقیقت بی‌کران الهی است.

این بیت به ما می‌گوید که اگر به «سلطان» (یعنی به اصل حقیقت) روی آوریم، می‌بینیم که در آنجا نه یک کوزهٔ کوچک، بلکه رودهای خروشان معرفت و ادراک جاری است. مولانا با وام گرفتن از عبارت قرآنی «تَجری مِن تَحتِهَا الأَنهار» (که در وصف بهشت آمده)، حواس و ادراکات اولیای الهی را توصیف می‌کند. حواس آنها همچون باغی است که از زیر آن نهرهای علم و شهود الهی روان است. در مقایسه با آن اقیانوس، حواس ما قطره‌ای بیش نیست و هدیه بردن این قطره به پیشگاه آن دریا، نشانهٔ بی‌خبری ماست.

This verse concludes the setup for the story of the desert Arab. The Arab, with his humble jar of rainwater, is about to present his gift to the Caliph of Baghdad, unaware that the mighty Tigris river flows through the city. Rumi uses this moment to pivot from the literal story to its spiritual allegory.

The 'Sultan' is God, and his 'works and ways' (kār o bār) are the boundless manifestations of divine reality. The second hemistich, 'Behold a sense 'neath which the rivers flow,' is a direct quotation from the Qur'an's description of Paradise (tajrī taḥtahā al-anhār). Here, Rumi applies this sacred image not to an afterlife location, but to an elevated state of spiritual perception (ḥiss). This is a 'sense' so vivified by divine connection that it has the constant, life-giving grace of paradise flowing through it.

The contrast is stark: the Arab's small jar of stagnant water represents our limited, individual sensory perception and good works. The Sultan's reality, symbolized by the Tigris and the rivers of Paradise, represents the infinite, ever-renewing ocean of divine knowledge and grace. The beyt is an invitation to shift our gaze from our own meager offerings to the overwhelming generosity of the Divine, which is the true source of all spiritual life.