M2:1240 — او جوان‌تر می‌شود تو پیرتر / زود باش و روزگار خود مبر

Este verso es el clímax de la advertencia de un gobernador a un hombre que pospone arrancar un espino que plantó en medio del camino. Rumí utiliza esta historia como una poderosa alegoría de la lucha espiritual.

El espino (خاربن, khār-bon), como aclara Rumí inmediatamente después, simboliza «cada uno de tus malos hábitos» (har yekī khūy-e bad-at). La advertencia es que la procrastinación en el trabajo interior es desastrosa. Con cada día que pasa, el mal hábito (la ira, la envidia, la pereza) echa raíces más profundas y se vuelve más fuerte y «joven». Al mismo tiempo, la persona que debe desarraigarlo —tú— envejece, perdiendo la fuerza, la energía y la resolución de la juventud. La tarea, que hoy es difícil, mañana será casi imposible.

El verso es una llamada urgente a la acción. «¡Apresúrate!» (zūd bāsh) no es solo un consejo práctico, sino un imperativo espiritual. En el sufismo, el tiempo no es un recurso infinito; es el capital mismo de la vida espiritual. Malgastarlo (rūzgār... mabar) es la mayor de las pérdidas. La lucha contra el ego y sus defectos debe emprenderse ahora, con la máxima seriedad, antes de que el «espino» se convierta en un árbol inamovible y el «arrancador» sea demasiado frágil para siquiera intentarlo.

این بیت، نقطه‌ی اوج هشداری است که حاکم به مرد سهل‌انگار می‌دهد. داستان درباره‌ی مردی است که بوته‌ی خاری در راه مردم کاشته و هر بار که حاکم به او دستور می‌دهد آن را بکند، امروز و فردا می‌کند. مولانا از این داستان تمثیلی برای مبارزه با «خوی بد» (عادات و صفات ناپسند) در درون انسان استفاده می‌کند.

«او جوان‌تر می‌شود تو پیرتر»: «او» به بوته‌ی خار اشاره دارد که نماد عادت بد است. هر روز که می‌گذرد، این عادت در وجود انسان ریشه‌دارتر، قوی‌تر و سرسبزتر می‌شود (جوان‌تر). در مقابل، «تو» یعنی انسانی که آن عادت را دارد، با گذشت زمان پیرتر، ضعیف‌تر و بی‌اراده‌تر می‌گردد. این یک مسابقه‌ی نابرابر است که در آن، زمان به نفع دشمن (خوی بد) و به ضرر تو کار می‌کند.

«زود باش و روزگار خود مبر»: این مصراع یک دعوت فوری به اقدام است. مولانا هشدار می‌دهد که تأخیر در اصلاح خود، به معنای از دست دادن «روزگار» است؛ یعنی تباه کردن عمر، فرصت و توانایی. هر لحظه تأخیر، کندن این خار را دشوارتر و شاید ناممکن می‌سازد. پیام اصلی این است که توبه و اصلاح نفس، کاری است که باید همین امروز و با تمام قوا انجام داد، پیش از آنکه نیروی جوانی از دست برود و عادت بد بر تمام وجود مسلط شود.