M2:2619 — دزد آید از نهان در مسکنم / گویدم که پاسبانی می‌کنم

این بیت بخشی از پاسخ هوشمندانهٔ معاویه به ابلیس است. ابلیس او را برای نماز صبح بیدار کرده و ادعا می‌کند که این کار را برای رضای خدا انجام داده است. معاویه که فریب ظاهر را نمی‌خورد، به او بدگمان است و نیت واقعی‌اش را زیر سؤال می‌برد.

مولانا در اینجا از زبان معاویه یک تمثیل ساده و قدرتمند را به کار می‌گیرد: تمثیل «دزدِ پاسبان‌نما». همان‌طور که هیچ عقل سلیمی نمی‌پذیرد که دزدی برای نگهبانی و محافظت از خانه‌ای وارد آن شود، معاویه نیز نمی‌پذیرد که ابلیس، که ذات او گمراهی و فریب است، برای هدایت و کار خیر قدمی بردارد. این بیت به زیبایی تضاد میان ادعای ظاهری (نگهبانی) و نیت پنهانی (دزدی) را نشان می‌دهد و به مخاطب هشدار می‌دهد که در برابر وسوسه‌هایی که در لباس خیر و صلاح عرضه می‌شوند، هوشیار باشد. این اصل، یکی از نکات کلیدی در عرفان مولوی است: شناختن انگیزه‌های پنهان نفس و شیطان، حتی زمانی که در جامه‌ای مقدس ظاهر می‌شوند.