Читать› Книга 2› Как Му'авия снова настаивал на Иблисе› Бейт 2747
M2:2747 — خلق مست آرزواند و هوا / زان پذیرااند دستان تو را
M2:2747
Смысл · به زبانِ تو — Ваш язык · AI
ابلیس به معاویه می‌گوید که دلیل اصلی موفقیت او در فریب دادن انسان‌ها این است که آن‌ها اسیر و مستِ آرزوهای دنیوی و هواهای نفسانی خود هستند و این سرمستی، قدرت تشخیصشان را از بین می‌برد.
این بیت در ادامه‌ی گفتگوی معاویه و ابلیس آمده است. ابلیس در حال توضیح دادن سازوکار فریبکاری خود است. او به ماجرای آدم و حوا اشاره می‌کند که چگونه «حرص» و «هوس» قدرت تشخیص (تمییز) را از ایشان گرفت و باعث شد فریب ابلیس را بخورند.
در این بیت، ابلیس آن ماجرا را به یک قاعده‌ی کلی برای تمام بشریت (خلق) تبدیل می‌کند. او می‌گوید علت اینکه نیرنگ‌هایش کارگر می‌افتد، ضعف بیرونی انسان‌ها یا قدرت خارق‌العاده‌ی او نیست؛ بلکه یک ضعف درونی است. مردم «مست» آرزوها و امیال نفسانی خود هستند. این «مستی» حالتی است که در آن، عقل و قدرت تشخیص از کار می‌افتد. همان‌طور که فرد مست نمی‌تواند خوب و بد را از هم جدا کند، انسانی که اسیر آرزوهایش است نیز حقیقت را از دروغ و خیر را از شر تشخیص نمی‌دهد.
بنابراین، فریب‌های ابلیس (دستان تو) بر زمینی آماده فرود می‌آید. این خود انسان است که با پیروی از «هوا» و «آرزو»، خود را در برابر وسوسه‌ها آسیب‌پذیر می‌کند. این بیت در واقع یک اصل مهم روان‌شناختی و عرفانی را بیان می‌کند: ریشه‌ی اصلی گمراهی در درون خود انسان و در دلبستگی‌های او نهفته است.
- هوا
- هوای نفس، امیال و خواسته‌های نفسانی
- زان
- مخفف «از آن»، به آن دلیل، به همین خاطر
- پذیرا
- پذیرنده، قبول‌کننده
- دستان
- حیله، فریب، نیرنگ
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.