Читать› Книга 5› История рабыни, которая удовлетворяла свою похоть с ослом хозяйки. Она научила осла человеческому половому акту и надевала на член осла тыкву, чтобы он не превышал размера. Хозяйка узнала об этом, но не заметила детали с тыквой. Она отправила рабыню по делам подальше, а сама сошлась с ослом без тыквы и погибла позором. Рабыня вернулась поздно вечером и причитала: «О, жизнь моя и свет моих очей! Ты видела член, но не видела тыквы. Ты видела мужское достоинство, но не видела того другого. Всякий несовершенный проклят», то есть всякий неполноценный взгляд и понимание прокляты. В противном случае, несовершенные в теле помилованы, а не прокляты. Читай: «Нет на слепом вины». Отрицается вина, и отрицается проклятие, и отрицается порицание и гнев› Бейт 1398
M5:1398 — لقمه اندازه خور ای مرد حریص / گرچه باشد لقمه حلوا و خبیص
M5:1398
Смысл · به زبانِ تو — Ваш язык · AI
این بیت هشدار میدهد که انسان حریص باید در هر کاری، حتی لذتبخشترین کارها، حد و اندازه را نگه دارد و از شهوت و طمع بیاندازه بپرهیزد.
این بیت در دل داستان کنیزک و خاتون روایت میشود. خاتون به دلیل تقلید کورکورانه و شهوترانی بیحد، جان خود را از دست میدهد. مولانا از این داستان نتیجهای کلی میگیرد و مستقیماً خواننده را خطاب قرار میدهد.
«لقمه» در اینجا فقط به معنای غذا نیست، بلکه نمادی از هرگونه لذت، مقام، دانش یا تجربهای است که نفس انسان به آن طمع میورزد. «حلوا و خبیص» نیز کنایه از جذابترین و فریبندهترین لذتهاست. پیام اصلی این است که حتی در پی دلپذیرترین امور نیز باید «اندازه» را شناخت و رعایت کرد. این «اندازه» همان عقل، شرع، یا راهنمایی استادی است که از آن غفلت شده بود. همانطور که خاتون به دلیل نادیده گرفتن «کدو» (که نماد همان اندازه و محدودیت بود) هلاک شد، هر انسانی که در برابر حرص و شهوت نفس تسلیم شود و حد و مرزها را بشکند، خود را به ورطه نابودی میکشاند. این اصل، یکی از پایههای اخلاق و سلوک در عرفان است: کنترل نفس و پرهیز از افراط (اسراف).
- خبیص
- نوعی حلوای قدیمی که از خرما و روغن درست میشد؛ کنایه از شیرینی و لذت بسیار.
- حریص
- طمعکار، آزمند.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.