Läs› Daftar 1› Förklaring av denna hadith: ”Sannerligen har er Herre under livets dagar dofter (av nåd); uppmärksamma dem”› Vers 1988
M1:1988 — عاشق از خود چون غذا یابد رحیق / عقل آنجا گم شود گم ای رفیق
M1:1988
Betydelse · به زبانِ تو — Ditt språk · AI
زمانی که سالک به مقام فنا میرسد و مستقیماً از ذات الهی تغذیه میکند، عقل جزئی و استدلالی که ابزار شناخت دنیوی است، کارایی خود را از دست میدهد و محو میگردد.
این بیت اوج تحولی را توصیف میکند که در ابیات قبل به آن اشاره شده است. مولانا پیش از این، میان کسی که شیرینیاش را از «شکر» (یک منبع بیرونی) میگیرد و کسی که خود به «شکر» (ذات شیرین) تبدیل شده، تفاوت قائل شد. عاشق در این بیت، همان کسی است که به این مقام دوم رسیده است.
«غذا یافتن از خود» به این معناست که منبع معرفت و سرزندگی او دیگر بیرونی و اکتسابی نیست، بلکه از درون ذات او که با حقیقت الهی یکی شده، میجوشد. این غذای درونی، «رحیق» یا شراب ناب معرفت است؛ تجربهای مستقیم، بیواسطه و مستکننده از حقیقت. در چنین حالتی از وصل و مستی، «عقل» که ابزارش سنجش، تفکیک و استدلال است، کارایی خود را از دست میدهد. این عقل، همان «عقل جزوی» است که مولانا در بیت بعدی به صراحت آن را منکر عشق میخواند. در برابر تجربهٔ وحدانی و بیخویشی عشق، منطق دوگانهانگار عقل یارای همراهی ندارد و «گم» میشود. این «گم شدن» نه به معنای نابودی، بلکه به معنای فراتر رفتن از محدودیتهای آن و ورود به ساحت والاتر عشق و شهود است.
- رحیق
- شراب ناب و خالص؛ در ادبیات عرفانی، کنایه از معرفت خالص و بیواسطه الهی است.
- گم شود گم
- تأکیدی بر گم شدن و از کار افتادن؛ کاملاً محو و ناپدید میشود.
Diskussion — Fråga om denna beyt — besvarad från Masnavi, med varje vers citerad
Ditt samtal stannar på denna enhet om du inte väljer att dela det.
Vad läsare har frågat0
Inga frågor har delats ännu — din kan bli den första.