Хондан› Дафтар 1› Дар баёни он, ки чунон ки гадо ошиқи карам аст ва ошиқи карим, карами карим ҳам ошиқи гадост. Агар гадоро сабр беш буд, карим бар дари ӯ ояд ва агар каримро сабр беш буд, гадо бар дари ӯ ояд, аммо сабри гадо камоли гадост ва сабри карим нуқсони ӯст› Байт 2757
M1:2757 — پس گدایان آیت جود حقند / وانک با حقند جود مطلقند
M1:2757
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
نیازمندان و گدایان، آینه و نشانهٔ صفتِ بخشندگی خداوند هستند؛ اما عارفانی که به حق پیوسته‌اند، دیگر نشانه نیستند، بلکه خودِ آن بخشندگیِ مطلق و بی‌نهایت شده‌اند.
این بیت، دو سطح از رابطه با «جود» یا همان بخشندگی الهی را از هم متمایز می‌کند. مولانا در ابیات قبل توضیح داده است که وجودِ نیازمند (گدا) است که صفتِ بخشندگیِ بخشنده (کریم) را آشکار می‌کند. گدا مانند آینه‌ای است که زیباییِ جود و کرم الهی را به نمایش می‌گذارد. پس در مصراع اول نتیجه می‌گیرد که «گدایان آیت جود حقند»؛ یعنی وجود آن‌ها نشانه‌ای ضروری برای تجلی و دیده شدن صفت بخشندگی خداوند است.
اما در مصراع دوم، مولانا به مرتبه‌ای بالاتر اشاره می‌کند: مرتبهٔ «فنا فی الله» یا همان «با حق بودن». کسانی که از خودیِ خود رها شده و در خداوند فانی شده‌اند، دیگر فقط آینه یا نشانهٔ یک صفت الهی نیستند. آن‌ها خود به تجلیِ کامل آن صفت تبدیل شده‌اند. چنین انسانی «جود مطلق» است؛ یعنی وجودش عین بخشندگی بی‌قید و شرط الهی می‌شود و دیگر میان او و صفتِ حق، فاصله‌ای نیست. به این ترتیب، مولانا میان «نشانهٔ جود بودن» (مقام گدا) و «خودِ جود بودن» (مقام ولیّ و عارف کامل) تفاوت می‌گذارد.
- آیت
- نشانه، معجزه
- جود
- بخشش، سخاوت، کرم
- حق
- خداوند، حقیقت مطلق
- وانک
- و آن‌کس که، و آن‌هایی که
- جود مطلق
- بخشش بی‌نهایت و بی‌قید و شرط، خودِ ذات بخشندگی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.