Хондан› Дафтар 2› Боз ҷавоб гуфтани Иблис Муъовияро› Байт 2676
M2:2676 — گفت ابلیسش گشای این عقد را / من محکم قلب را و نقد را
M2:2676
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
ابلیس در پاسخ به معاویه، نقش خود را توضیح می‌دهد و می‌گوید که او ابزاری برای سنجش و آشکار کردن حقیقت انسان‌هاست؛ همانند سنگ محکی که طلای خالص را از تقلبی جدا می‌کند.
در این بیت، ابلیس به پرسش معاویه دربارهٔ دلیل وسوسه‌گری خود پاسخ می‌دهد. او از معاویه می‌خواهد که گره ذهنی‌اش را باز کند و به پاسخی عمیق‌تر گوش دهد. ابلیس نقش خود را نه شر مطلق، بلکه یک ضرورت در نظام آفرینش معرفی می‌کند. او خود را به «محک» تشبیه می‌کند؛ سنگ سیاهی که زرگران برای تشخیص طلای خالص (نقد) از طلای تقلبی (قلب) به کار می‌برند.
منطق ابلیس این است که وجود او و وسوسه‌هایش، معیاری برای سنجش اصالت ایمان انسان‌هاست. همان‌طور که بدون محک، سکهٔ سره از ناسره شناخته نمی‌شود، بدون آزمون و وسوسه نیز مؤمن واقعی از مدعی دروغین تمییز داده نمی‌شود. در ابیات بعدی، مولانا این مفهوم را بسط می‌دهد و توضیح می‌دهد که ابلیس همچون صرافی است که ارزش واقعی هر «سکه» (هر انسان) را مشخص می‌کند. بنابراین، کار او نه ایجاد پلیدی، بلکه آشکار کردن پلیدیِ پنهان در افراد است. این دیدگاه، نقش شر را در جهان‌بینی عرفانی مولانا به عنوان ابزاری برای ظهور و تمایز خیر به تصویر می‌کشد.
- عقد
- گره، مسئلهٔ دشوار، مشکل
- محک
- سنگ محک، ابزار تشخیص طلا و نقرهٔ اصل از تقلبی
- قلب
- تقلبی، ناسره، سکهٔ تقلبی
- نقد
- خالص، سره، سکهٔ اصیل و رایج
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.