Хондан› Дафтар 5› Достони он канизак, ки бо хари хотун шаҳват меронд ва ӯро чун бузу хирс омӯхта буд шаҳват рондани одамиёна ва кадуе дар қазиби хар мекард, то аз андоза нагузарад. Хотун бар он вуқуф ёфт, лекин дақиқаи кадуро надид. Канизакро ба баҳона ба роҳ кард, ҷои дур ва бо хар ҷамъ шуд бекаду ва ҳалок шуд ба фазиҳат. Канизак бегоҳ боз омад ва нола кард, ки эй ҷонам ва эй чашми равшанам, кир дидӣ, каду надидӣ, зикр дидӣ, он дигар надидӣ. «Кулл ноқисун малъун», яъне ҳар назару фаҳми ноқис малъун ва агар на ноқисони зоҳир ҷисм марҳуманд, малъун наанд бар хон «Лайса алал-ъамо ҳараҷ» нафйи ҳараҷ кард ва нафйи лаънат ва нафйи итобу ғазаб.› Байт 1346
M5:1346 — خر مهذّب گشته و آموخته / خوان نهادهست و چراغ افروخته
M5:1346
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
خاتون با دیدن رفتار خر، آن را حیوانی تربیتشده و ماهر میبیند که گویی همچون یک میزبان آدابدان، همهچیز را برای لذت و شهوترانی آماده کرده است.
این بیت، بیانگر دیدگاه شگفتزده و در عین حال حسادتآمیز خاتون است که از شکاف در، رابطهٔ کنیزک و خر را تماشا میکند. او از اینکه خر چنان ماهرانه و «آدموار» عمل میکند، حیرت کرده است. در نگاه او، خر صرفاً یک حیوان نیست، بلکه موجودی «مهذّب» و «آموخته» است که گویی برای این کار، بساطی کامل و مهمانیای شاهانه ترتیب داده است.
عبارت «خوان نهادن و چراغ افروختن» کنایه از فراهم آوردن تمام مقدمات و آداب یک مهمانی یا یک رابطهٔ عاشقانهٔ تمامعیار است. این تصویرسازی نشان میدهد که خاتون چقدر تحت تأثیر این صحنه قرار گرفته و آن را یک رابطهٔ کامل و حسابشده میبیند، نه یک عمل حیوانی و غریزی. همین برداشت ناقص و سطحی است که او را به سمت تقلید کورکورانه و در نهایت هلاکت سوق میدهد، زیرا او فقط ظاهر آراستهٔ ماجرا را میبیند و از «کدو» یعنی جزء حیاتی و محافظ آن بیخبر است.
- مهذّب
- ادبآموخته، تربیتشده، پاکیزه
- خوان
- سفره، بهویژه سفرهٔ غذا و مهمانی
- افروخته
- روشن کرده
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.