Хондан› Дафтар 5› Достони он канизак, ки бо хари хотун шаҳват меронд ва ӯро чун бузу хирс омӯхта буд шаҳват рондани одамиёна ва кадуе дар қазиби хар мекард, то аз андоза нагузарад. Хотун бар он вуқуф ёфт, лекин дақиқаи кадуро надид. Канизакро ба баҳона ба роҳ кард, ҷои дур ва бо хар ҷамъ шуд бекаду ва ҳалок шуд ба фазиҳат. Канизак бегоҳ боз омад ва нола кард, ки эй ҷонам ва эй чашми равшанам, кир дидӣ, каду надидӣ, зикр дидӣ, он дигар надидӣ. «Кулл ноқисун малъун», яъне ҳар назару фаҳми ноқис малъун ва агар на ноқисони зоҳир ҷисм марҳуманд, малъун наанд бар хон «Лайса алал-ъамо ҳараҷ» нафйи ҳараҷ кард ва нафйи лаънат ва нафйи итобу ғазаб.› Байт 1387
M5:1387 — دم نزد در حال آن زن جان بداد / کرسی از یکسو زن از یکسو فتاد
M5:1387
Маъно · به زبانِ تو — Забони шумо · AI
زن در همان لحظه و بدون اینکه بتواند نفسی بکشد، جان باخت و از روی چهارپایه به یک سو و چهارپایه به سوی دیگر بر زمین افتادند.
این بیت لحظهٔ مرگ آنی و فجیع خاتون را به تصویر میکشد. او که از روی تقلید کورکورانه و شهوت مهارنشده، بدون در نظر گرفتن «دقیقهٔ کدو» (یعنی همان جزئیات حیاتی و ظریف دانش معنوی) خود را در اختیار خر نفس قرار داده بود، بلافاصله هلاک میشود. مولانا با این تصویرسازی عریان و تکاندهنده، سرعت و قطعیت نابودی را نشان میدهد که در انتظار سالک بیبصیرت است.
افتادن زن و کرسی در دو جهت مخالف، نمادی از فروپاشی کامل و از هم گسیختگی است. دیگر نه جایگاهی (کرسی) برای او باقی مانده و نه جانی در بدن. این صحنهٔ هولناک، نتیجهٔ نهایی پیروی از «نظر ناقص» است؛ نگاهی که فقط ظاهر عمل (شهوترانی) را میبیند اما از حکمت و شرط لازم برای مهار آن (کدو) غافل است. در تمثیل مولانا، این سرنوشت هر کسی است که بیپروا و بدون راهنمایی یک پیر آگاه، خود را تسلیم نفس حیوانی (نفس بهیمی) میکند.
- دم نزد
- نفس نکشید، فرصت یک نفس هم پیدا نکرد
- در حال
- فوراً، بیدرنگ، در همان لحظه
- کرسی
- چهارپایه، صندلی کوچک و بدون پشتی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.