M1:2133 — که به ظن تقلید و استدلالشان / قایمست و جمله پر و بالشان

مولانا در ادامه‌ی داستان «ستون حنّانه» (ستونی که از فراق پیامبر ناله سر داد)، به تفاوت میان دو گروه از مؤمنان می‌پردازد: عارفان صاحب شهود و مقلدان اهل استدلال.

این بیت، وضعیت گروه دوم را توصیف می‌کند. «پر و بال» در اینجا استعاره از تمام توانایی و ابزار پرواز معنوی و فکری یک شخص است. مولانا می‌گوید که کل سرمایه‌ی فکری و ایمانی این گروه، چیزی جز «ظن» یا گمان نیست. این گمان از دو منبع تغذیه می‌شود: یکی «تقلید» یعنی پیروی بدون تحقیق از دیگران، و دیگری «استدلال» یعنی تلاش برای رسیدن به حقیقت تنها با ابزار عقل جزئی و منطق.

از دیدگاه مولانا، هر دوی اینها پایه‌هایی لرزان برای ایمان هستند. ایمانی که بر پایه‌ی تقلید و استدلال صرف بنا شده باشد، در برابر شبهات بسیار آسیب‌پذیر است. همانطور که در بیت بعدی می‌گوید، شیطان به سادگی می‌تواند با انداختن یک شبهه، کل بنای ایمان این «کوران» را واژگون کند. در مقابل، ایمان اهل شهود و معرفت مستقیم، مانند کوه استوار است، زیرا بر پایه‌ی تجربه و دیدن حقیقت است، نه شنیدن و استنتاج کردن.