M1:2897 — بلک گیرد اندر آتش افکند / صورت عاریتش را بشکند

این بیت در ادامه‌ی تمثیل «بت زرین» آمده است. مولانا می‌پرسد اگر مؤمنی بتی از طلا بیابد چه می‌کند؟ پاسخ می‌دهد که او اسیر ظاهر فریبنده‌ی بت نمی‌شود. بلکه آن را در آتش می‌اندازد تا صورتِ بت که ارزشی عاریه‌ای و اعتباری دارد، ذوب شده و از بین برود.

این کار نمادی از یک اصل مهم عرفانی است: عبور از «صورت» و رسیدن به «معنا». در این تمثیل، طلا نماد «ذات» و حقیقت الهی است که ارزشمند و باقی است. شکل بت، نماد «صورت»‌ها، تعلقات دنیوی، قالب‌های فکری محدودکننده و هر آن چیزی است که بر روی حقیقت کشیده شده و مانع دیدن آن می‌شود. این صورت‌ها «عاریتی» هستند، یعنی اصالتی از خود ندارند و همچون لباسی عاریه بر تن حقیقت نشسته‌اند.

مؤمنِ عارف کسی است که فریب این صورت‌ها را نمی‌خورد. او با «آتش» عشق، معرفت یا ریاضت، این صورت‌های زودگذر را ذوب می‌کند تا به طلای نابِ معنا دست یابد. همان‌طور که در ابیات بعدی تأکید می‌شود، «صورت مانع است و راه‌زن». چسبیدن به ظواهر، انسان را از درک حقیقت باز می‌دارد.