M3:114 — هم به‌صورت می‌نماید گه‌گهی / زان همان رنجور باشد آگهی

مولانا در این بخش از داستان، از عذاب غیبت‌کنندگان و ستمکاران سخن می‌گوید. او توضیح می‌دهد که کیفر الهی، مانند گرز عزرائیل، حقیقتی نامرئی و معنوی است، اما این به معنای غیرواقعی بودن آن نیست. این بیت (۱۱۴) یک نکتهٔ کلیدی را بیان می‌کند: این حقیقت معنوی و غیبی، در لحظات خاصی، به‌ویژه در آستانهٔ مرگ، برای فرد در حال احتضار (که مولانا او را «رنجور» می‌خواند) به «صورت» درمی‌آید و شکلی محسوس به خود می‌گیرد.

در ابیات بعدی، این موضوع شکافته می‌شود: فرد در حال مرگ، شمشیر و گرز را بالای سر خود می‌بیند و فریاد می‌زند، اما اطرافیان که چشمشان به دنیای مادی محدود است، چیزی نمی‌بینند و تصور می‌کنند او هذیان می‌گوید. از دید مولانا، این «خیال» نیست، بلکه باز شدن چشم برزخی و دیدن حقیقتی است که تا آن لحظه پنهان بوده است. در واقع، حجاب‌های دنیوی کنار می‌روند و فرد با نتیجهٔ اعمال خود به شکلی ملموس روبرو می‌شود.