M3:4174 — سر به پیش قهر نه دل بر قرار / تا ببرم حلقت اسمعیل‌وار

این بیت در ادامهٔ تمثیل «نخود در حال جوشیدن» است که نمادی از انسان مؤمن در کوران سختی‌ها و ابتلائات الهی است. خداوند، در نقش آشپز، به نخود (مؤمن) که از درد جوشیدن بی‌قراری می‌کند، توضیح می‌دهد که این رنج برای رشد و کمال او ضروری است.

در اینجا، مولانا این تمثیل را به داستان قربانی کردن اسماعیل توسط ابراهیم پیوند می‌زند. خداوند به انسان می‌گوید: «من همچون ابراهیم (خلیل) هستم و تو مانند پسرش، اسماعیل. در برابر قهر و تقدیر سخت من سر تسلیم فرود آور و دلت را مضطرب نکن.» فرمان «حلقت را می‌برم» در واقع استعاره‌ای از نابود کردن «نفس» و «منیت» انسان است، نه مرگ فیزیکی. همان‌طور که در بیت بعدی توضیح داده می‌شود، این «سر بریدن» به معنای رهایی از خودی و رسیدن به حیاتی والاتر و جاودانه است. شرط این تحول روحانی، تسلیم محض و رضایت قلبی در برابر مشیت الهی است، درست همان‌طور که اسماعیل با آرامش به قربانی شدن رضایت داد.