M3:4189 — این سخن را ترجمهٔ پهناوری / گفته آید در مقام دیگری

این بیت مانند یک یادداشت یا وعده از سوی مولانا عمل می‌کند. او پس از بیان ایدهٔ پیچیدهٔ تکامل معنوی—اینکه چگونه وجود از مرتبهٔ جماد به نبات، سپس به حیوان، انسان و در نهایت به فرشته تبدیل می‌شود—احساس می‌کند که این موضوع نیازمند شرحی بسیار مفصل‌تر است. اما به جای اینکه در همان لحظه رشتهٔ کلام را در این بحث فرعی ادامه دهد، به خواننده اطمینان می‌دهد که این «سخن» مهم را فراموش نکرده و «ترجمهٔ پهناور» یا همان توضیح جامع آن را در «مقامی دیگر» ارائه خواهد کرد.

این روشی است که مولانا گاهی در مثنوی به کار می‌برد تا جریان اصلی داستان یا بحث را حفظ کند و در عین حال، اهمیت یک نکتهٔ عمیق عرفانی را گوشزد نماید. او با این کار، هم ذهن خواننده را برای مباحث آینده آماده می‌سازد و هم نشان می‌دهد که مطالب مثنوی دارای ساختاری درهم‌تنیده است که در آن، برخی مفاهیم در بخش‌های مختلف کتاب باز شده و تکمیل می‌شوند. در واقع، این بیت نشان‌دهندهٔ آگاهی خودِ شاعر بر گستردگی و عمق مطلبی است که مطرح کرده و اذعان به اینکه شرح کامل آن در این مقال نمی‌گنجد.