Magbasa› Daftar 5› Ang kuwento na sagot din sa mapilit at pagpapatunay ng kalayaan at katumpakan ng utos at pagbabawal, at pagpapaliwanag na ang paumanhin ng mapilit ay hindi tinatanggap sa anumang relihiyon at sa anumang pananampalataya, at hindi ito nagdudulot ng kaligtasan mula sa kaparusahan ng ginawa, tulad ng hindi pagkaligtas ni Iblis na mapilit dahil sinabi niya, "Sa dahilang nilinlang mo ako." At ang kaunti ay nagpapahiwatig ng marami.› Taludtod 3078
M5:3078 — گفت از چوب خدا این بندهاش / میزند بر پشت دیگر بنده خوش
M5:3078
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
صاحب باغ با طعنه و کنایه، همان استدلال جبری دزد را به خودش برمیگرداند و میگوید: «همانطور که تو کار خود را به خدا نسبت دادی، این کتک هم کار خداست که به دست من جاری میشود.»
این بیت نقطهٔ اوج داستان مردی است که از درختی خرما میدزدید و در توجیه کار خود به «جبر» متوسل میشد. او به صاحب باغ میگفت: «بندهٔ خدا در باغ خدا از خرمای خدا میخورد؛ چرا ملامتم میکنی؟» صاحب باغ نیز در عمل، پاسخی از جنس همان استدلال به او میدهد.
وقتی دزد زیر ضربات چوب فریاد میکشد که «از خدا بترس»، صاحب باغ با طنزی تلخ و هوشمندانه، منطق او را تقلید میکند و میگوید: «این دست و چوب هم از آنِ خداست و این من، بندهٔ او، دارم به فرمان او بندهٔ دیگرش را میزنم.»
مولانا با این حکایت، سستی و ریاکاری استدلال جبری را به تصویر میکشد. او نشان میدهد که کسانی که برای توجیه گناهان خود به جبر پناه میبرند، در هنگام سختی و مجازات، فوراً «اختیار» خود و دیگران را به رسمیت میشناسند و از آن دم میزنند. این داستان در واقع نقدی است بر کسانی که مسئولیت اعمال خود را نمیپذیرند و آن را به قضا و قدر حواله میدهند، اما این منطق را تنها تا جایی قبول دارند که به نفعشان باشد.
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.