Magbasa› Daftar 5› Ang kuwento na sagot din sa mapilit at pagpapatunay ng kalayaan at katumpakan ng utos at pagbabawal, at pagpapaliwanag na ang paumanhin ng mapilit ay hindi tinatanggap sa anumang relihiyon at sa anumang pananampalataya, at hindi ito nagdudulot ng kaligtasan mula sa kaparusahan ng ginawa, tulad ng hindi pagkaligtas ni Iblis na mapilit dahil sinabi niya, "Sa dahilang nilinlang mo ako." At ang kaunti ay nagpapahiwatig ng marami.› Taludtod 3079
M5:3079 — چوب حق و پشت و پهلو آن او / من غلام و آلت فرمان او
M5:3079
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
صاحب باغ با تقلید از استدلال دزد، ادعا میکند که هم چوبی که با آن میزند، هم بدنی که کتک میخورد و هم خود او، همه متعلق به خدا و تسلیم فرمان او هستند.
این بیت اوج پاسخ طنزآمیز و در عین حال عمیق صاحب باغ به دزدی است که برای توجیه کار خود به جبرگرایی پناه برده است. دزد ادعا کرده بود که چون «بندهٔ خدا» از «باغ خدا» میوه میخورد، نباید سرزنش شود (جبر). صاحب باغ نیز عیناً همین منطق را به خودش برمیگرداند.
او در عمل به دزد نشان میدهد که اگر قرار باشد انسان هیچ اختیاری از خود نداشته باشد و همه چیز فعل مستقیم خداوند تلقی شود، پس تنبیه و مجازات هم فعل خداست. صاحب باغ میگوید: «این چوب متعلق به خداست، این پشت و پهلوی تو هم از آنِ خداست و من هم فقط غلام و ابزاری در دست او هستم که فرمانش را اجرا میکنم.»
مولانا با این صحنه، پوچی و تناقض استدلال جبری را در زندگی واقعی به تصویر میکشد. او نشان میدهد که هیچکس در عمل حاضر به پذیرش پیامدهای ناگوار جبر نیست و به محض آنکه ضرری متوجهاش میشود، فوراً به اختیار و ارادهٔ آزاد متوسل میگردد، همانطور که دزد در بیت بعدی فریاد میزند و از جبر توبه میکند. این داستان، مقدمهای برای بحث مفصل مولانا دربارهٔ مسئلهٔ پیچیدهٔ جبر و اختیار است.
- حق
- در اینجا به معنی خداوند، پروردگار.
- آنِ او
- متعلق به او، مال او.
- آلت
- ابزار، وسیله.
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.