Magbasa› Daftar 5› Ang kuwento na sagot din sa mapilit at pagpapatunay ng kalayaan at katumpakan ng utos at pagbabawal, at pagpapaliwanag na ang paumanhin ng mapilit ay hindi tinatanggap sa anumang relihiyon at sa anumang pananampalataya, at hindi ito nagdudulot ng kaligtasan mula sa kaparusahan ng ginawa, tulad ng hindi pagkaligtas ni Iblis na mapilit dahil sinabi niya, "Sa dahilang nilinlang mo ako." At ang kaunti ay nagpapahiwatig ng marami.› Taludtod 3099
M5:3099 — جهد کن کز جام حق یابی نوی / بیخود و بیاختیار آنگه شوی
M5:3099
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
مولانا میگوید که بیاختیاری واقعی، نتیجهٔ یک تلاش معنوی و رسیدن به مستی از عشق حق است، نه بهانهای برای تنبلی و گناه.
این بیت در میانهٔ بحثی طولانی دربارهٔ جبر و اختیار آمده است. مولانا در اینجا به کسانی که با بهانهٔ تقدیر و سرنوشت از زیر بار مسئولیت شانه خالی میکنند، پاسخ میدهد. او میگوید بیاختیاریای که عارفان از آن دم میزنند، با بیعملی و سستیِ جبریمذهبان کاملاً متفاوت است.
بیاختیاری حقیقی، یک مقام و مرتبهٔ معنوی است که پس از مجاهدت و کوشش فراوان به دست میآید. سالک با اختیار خود تلاش میکند (جهد کن) تا از «جام حق» سرمست شود. این جام، نماد عشق الهی، معرفت و فنا شدن در ذات اوست. وقتی انسان از این شراب روحانی نوشید و به «مستی» رسید، آنگاه است که اختیار جزئی او در ارادهٔ کلی خداوند محو میشود. در این حالت، او دیگر از خود ارادهای ندارد و هرچه میکند، خواست و فعل حق است که از طریق او جاری میشود.
بنابراین، مولانا میان دو نوع بیاختیاری تمایز قائل میشود: یکی بیاختیاری دروغین که بهانهای برای گناه و تنبلی است و دیگری بیاختیاری راستین که ثمرهٔ کوشش و سلوک معنوی است. او خطاب به جبریمسلکان میگوید: شما که هنوز در ابتدای راه هستید و طعم آن مستی را نچشیدهاید، حق ندارید ادعای بیاختیاری کنید. ابتدا با همین اختیار خود تلاش کن تا به آن مقام برسی، آنگاه معذور خواهی بود.
- جهد کن
- تلاش کن، کوشش کن
- جام حق
- جام حقیقت، استعاره از عشق و معرفت الهی که انسان را مست و بیخود میکند
- نوی
- تازگی، حالتی نو، مستی
- آنگه
- آنگاه، در آن زمان
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.