Magbasa› Daftar 5› Ang kuwento na sagot din sa mapilit at pagpapatunay ng kalayaan at katumpakan ng utos at pagbabawal, at pagpapaliwanag na ang paumanhin ng mapilit ay hindi tinatanggap sa anumang relihiyon at sa anumang pananampalataya, at hindi ito nagdudulot ng kaligtasan mula sa kaparusahan ng ginawa, tulad ng hindi pagkaligtas ni Iblis na mapilit dahil sinabi niya, "Sa dahilang nilinlang mo ako." At ang kaunti ay nagpapahiwatig ng marami.› Taludtod 3100
M5:3100 — آنگه آن می را بود کل اختیار / تو شوی معذور مطلق مستوار
M5:3100
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
وقتی از شراب معرفت الهی سرمست شوی، اختیار تو در ارادهٔ حق محو میشود و از آن پس، هر کاری کنی، به حساب تو نوشته نمیشود زیرا فاعل حقیقی دیگر تو نیستی.
این بیت در میانهٔ بحث پیچیدهٔ جبر و اختیار قرار دارد. مولانا پس از تأکید بر وجود اختیار و مسئولیت انسان، راهی را برای فراتر رفتن از این اختیار محدود نشان میدهد. او میگوید انسان باید با تلاش و کوشش (اختیار) خود را به «جام حق» برساند. وقتی از آن شراب معنوی نوشید و مست شد، دیگر ارادهٔ شخصی و نفسانی او حاکم نیست، بلکه ارادهٔ الهی همچون شرابی مستکننده، وجود او را تسخیر میکند.
در این حالت «بیخودی» و «فنا»، فرد از مسئولیت فردی مبرا میشود، همانطور که قانون، فرد مست را مسئول اعمالش نمیداند. اما این مستی با مستی از شراب انگور تفاوت بنیادین دارد. مستِ حق، جز کار درست و نیکو (عدل و صواب) انجام نمیدهد، زیرا ارادهٔ او، ارادهٔ خداوند شده است. بنابراین، این «جبر» نه جبری منفعلانه و از روی تنبلی، بلکه مقامی عرفانی است که در اوجِ به کار بستنِ اختیار به دست میآید.
- می
- در اینجا: استعاره از معرفت و عشق الهی که انسان را از خود بیخود میکند.
- کل اختیار
- تمام اراده، قدرت انتخاب کامل.
- معذور مطلق
- کاملاً بخشیده شده، کسی که هیچ مسئولیتی بر عهدهاش نیست.
- مستوار
- مانند شخص مست.
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.