Magbasa› Daftar 5› Sa pagpapaliwanag na walang mas nakamamatay na masamang mata sa isang tao kaysa sa mata ng kanyang sariling pagpapuri, maliban kung ang kanyang mata ay napalitan ng ilaw ng Diyos, upang siya ay marinig at makakita sa pamamagitan Niya, at ang kanyang sarili ay naging walang sarili› Taludtod 497
M5:497 — پر طاوست مبین و پای بین / تا که سؤ العین نگشاید کمین
M5:497
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
به جای تمرکز بر زیباییها و کمالات خود که باعث غرور میشود، به عیبها و کاستیهایت توجه کن تا از آسیب چشمزخم دیگران و بهویژه از آفت خودشیفتگی در امان بمانی.
مولانا این بخش را با یک تمثیل قدرتمند آغاز میکند: طاووس، که نماد زیبایی و جلوهگری است، پاهایی زشت دارد. او به سالک هشدار میدهد که همچون طاووس، تنها به «پرهای» خود، یعنی به فضایل، استعدادها و داشتههایش، چشم ندوزد. این کار به غرور و خودپسندی (چشم پسند خویشتن) میانجامد که از هر چشمزخم بیرونی خطرناکتر است. در مقابل، باید به «پاهای» خود، یعنی به ضعفها، نقصها و جنبههای ناپسند وجودش، نگاه کند. این نگاه واقعبینانه و فروتنانه، پادزهری برای تکبر است.
این بیت، راهکاری عملی برای در امان ماندن از «سُوءُ العین» ارائه میدهد. «سُوءُ العین» در اینجا معنایی دوگانه دارد: هم چشمزخم و حسد دیگران که به خاطر به رخ کشیدن داشتهها برانگیخته میشود، و هم «چشم بد» خود فرد که همان نگاه آلوده به عُجب و غرور است. وقتی انسان به کاستیهای خود آگاه باشد، دیگر خود را در معرض نمایش و تحسین قرار نمیدهد و در نتیجه، نه از بیرون آسیبی میبیند و نه از درون با زهر غرور خود را هلاک میکند. ابیات بعدی نیز با اشاره به تأثیر چشمزخم حتی بر پیامبر (ص)، بر اهمیت این پند و ضرورت پنهان داشتن نعمتها تأکید میکنند.
- سؤ العین
- چشم بد، چشمزخم، نگاه شر و آسیبرسان
- کمین نگشاید
- کمین نکند، دامی پهن نکند، در پی فرصت برای آسیب زدن نباشد
- مبین
- نگاه نکن، ننگر (فعل نهی از دیدن)
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.