Magbasa› Daftar 5› Sa pagpapaliwanag na walang mas nakamamatay na masamang mata sa isang tao kaysa sa mata ng kanyang sariling pagpapuri, maliban kung ang kanyang mata ay napalitan ng ilaw ng Diyos, upang siya ay marinig at makakita sa pamamagitan Niya, at ang kanyang sarili ay naging walang sarili› Taludtod 498
M5:498 — که بلغزد کوه از چشم بدان / یزلقونک از نبی بر خوان بدان
M5:498
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
این بیت میگوید که نیروی چشم زخم آنقدر زیاد است که میتواند حتی کوهی را به لغزش وادارد و برای اثبات این موضوع، به آیهای از قرآن اشاره میکند که دربارهٔ چشم زدن کافران به پیامبر اسلام نازل شده است.
مولانا در این بخش از مثنوی، دربارهٔ قدرت ویرانگر «چشم زخم» و «نگاه بد» سخن میگوید. او برای نشان دادن شدت تأثیر این نیروی منفی، مثالی اغراقآمیز اما گویا میآورد: حتی کوه با تمام استواری و عظمتش، ممکن است از نگاه بدخواهانهٔ انسانهای پلید بلغزد و فرو بریزد.
برای اینکه این ادعا صرفاً یک مبالغهٔ شاعرانه به نظر نرسد، مولانا بلافاصله یک سند محکم و معنوی ارائه میدهد. او خواننده را به قرآن ارجاع میدهد و از او میخواهد که آیهٔ «یُزْلِقُونَکَ» را بخواند. این اشاره به آیهٔ ۵۱ سورهٔ قلم است: «وَ إِنْ یَکادُ الَّذینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ» (و همانا نزدیک است کافران هنگامی که قرآن را میشنوند، با چشمانشان تو را به لغزش درآورند). در این آیه، خداوند به پیامبرش هشدار میدهد که نگاههای کینهتوزانه و حسودانهٔ کافران چنان قدرتی دارد که میخواهد او را از راه به در کند و به زمین بزند.
بنابراین، مولانا با پیوند زدن لغزش کوه به لغزش پیامبر، استدلال میکند که اگر استوارترین انسان، یعنی پیامبر که همچون کوهی از ثبات بود، در معرض چنین خطری قرار داشت، پس قدرت چشم زخم یک واقعیت معنوی انکارناپذیر است و باید آن را جدی گرفت.
- یزلقونک
- بخشی از آیه ۵۱ سوره قلم در قرآن است به معنی «تا تو را به لغزش درآورند» یا «با چشمهایشان تو را نابود کنند».
- بلغزد
- لغزش پیدا کند، سُر بخورد، از جای خود تکان بخورد.
- بدان
- (در مصرع اول) انسانهای بد، افراد شرور. (در مصرع دوم) فعل امر به معنی «آگاه باش».
- نبی
- پیامبر، در اینجا منظور حضرت محمد (ص) است.
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.