Magbasa› Daftar 6› Pagbalik sa Kuwento ng Daga na Naghahanap sa Palaka sa gilid ng ilog, at ang Paggamit ng sinulid upang ipaalam sa Palaka ang Kanyang Paghahanap sa Tubig› Taludtod 2964
M6:2964 — ای خنک چشمی که عقلستش امیر / عاقبت‌بین باشد و حبر و قریر
M6:2964
Kahulugan · به زبانِ تو — Iyong wika · AI
چه سعادتمند است آن نگاه و بینشی که تحت فرمان عقل عمل می‌کند؛ چنین بینشی همواره فرجام امور را می‌بیند و به صاحبش دانایی و آرامش می‌بخشد.
مولانا در این بیت، برتری «عقل» را بر «چشم» یا همان حس ظاهر، ستایش می‌کند. داستان این بخش دربارهٔ فریب خوردن از ظواهر است و مولانا توضیح می‌دهد که حواس ما، مانند چشم، به‌آسانی فریب می‌خورند. چشم فقط سطح چیزها را می‌بیند: سبزی و زیبایی ظاهری یک مرتع (خضرای دمن)، اما عقل به عمق نفوذ می‌کند و دام پنهان در آن را تشخیص می‌دهد.
بنابراین، چشمی که «عقل امیر اوست»، صرفاً یک عضو بینایی نیست، بلکه نماد کل نظام ادراکی انسان است که وقتی تحت هدایت عقل قرار گیرد، به بصیرتی عمیق دست می‌یابد. این بصیرت سه ویژگی کلیدی دارد:
- عاقبت‌بین: به نتیجه و فرجام کارها می‌نگرد، نه فقط به لذت یا زیبایی لحظه‌ای. این همان خصلتی است که پرنده را از دامی که در علفزار پنهان است، نجات می‌دهد.
- حبر (دانا): به دانایی و علم حقیقی می‌رسد، زیرا فریب صورت‌ها را نمی‌خورد و به معنای پنهان در پس آن‌ها پی می‌برد.
- قریر (آسوده): به آرامش و اطمینان قلبی دست می‌یابد. کسی که عاقبت‌اندیش و داناست، از اضطراب ناشی از تصمیم‌های کورکورانه و گرفتار شدن در دام‌های پیش‌بینی‌نشده در امان است و چشم و دلش روشن و آرام است.
- خنک
- خوشا، خوش به حال، مبارک
- عقلستش امیر
- عقل، امیر و فرمانروای آن است
- عاقبت‌بین
- آینده‌نگر، کسی که فرجام و پایان کارها را می‌بیند
- حبر
- دانشمند، عالم، دانا
- قریر
- آسوده، خشنود، آرام‌خاطر (از عبارت «قرة العین» به معنای روشنایی چشم)
Talakayan — Magtanong tungkol sa beyt na ito — sasagutin mula sa Masnavi, bawat taludtod ay tutukuyin
Ang iyong usapan ay mananatili sa device na ito maliban kung ibabahagi mo.
Mga itinanong ng mambabasa0
Wala pang naibabahaging tanong — ang sa iyo ay maaaring maging una.