Oku› Defter 2› Giriş› Beyit 40
M2:40 — چونک زاغان خیمه بر بهمن زدند / بلبلان پنهان شدند و تن زدند
M2:40
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
این بیت میگوید وقتی افراد نادان و بیمعرفت بر جامعه مسلط میشوند، عارفان و اهل دل سکوت کرده و گوشهگیری را برمیگزینند.
مولانا در این بخش از مثنوی، اهمیتِ انتخابِ همنشین و تأثیر محیط بر حالِ درونی انسان را توضیح میدهد. او پیش از این بیت، خوابِ اصحاب کهف را ستایش کرده و آن را نوعی بیداری معنوی در برابر دنیای پر از جهلِ دقیانوس دانسته است. این بیت، همان مفهوم را در قالب یک تصویر طبیعی و زیبا بیان میکند.
- کلاغها (زاغان) نماد افراد جاهل، مادیگرا و بیذوق هستند که صدایشان ناهنجار است و حضورشان نشانهٔ بیبرگی و زمستان معنوی است.
- بهمن که از ماههای سرد زمستان است، کنایه از دوران غلبهٔ جهل، تاریکی و حاکمیتِ ارزشهای مادی است. «خیمه زدن» کلاغها در این ماه، به معنای استقرار و سلطهٔ این نیروهای منفی است.
- بلبلان در مقابل، نماد عاشقان، عارفان و صاحبان اسرار الهی هستند که نغمهشان در وصف «گل» (نماد معشوق ازلی و تجلیات حق) است.
همانطور که بلبل در نبودِ گل و در سرمای زمستان نمیخواند و پنهان میشود، مردان حق نیز در زمانهای که جهل و مادیت حاکم است، سکوت اختیار میکنند و به انزوا میروند. سخن گفتن و آشکار کردنِ اسرار در چنین محیطی، بیفایده و حتی خطرناک است. این سکوت، نه از سر ضعف، بلکه از روی حکمت و برای حفظ «ناموس» یا همان گوهر معرفت است.
- زاغان
- جمع زاغ؛ کلاغها. در اینجا نماد افراد نادان و بیمعرفت است.
- خیمه زدن
- چادر زدن، اقامت کردن، مسلط شدن.
- بهمن
- یازدهمین ماه سال خورشیدی، اوج زمستان. کنایه از دوران غلبهٔ جهل و تاریکی.
- بلبلان
- جمع بلبل. در اینجا نماد عارفان و عاشقان حقیقی است.
- تن زدند
- سکوت کردند، خاموش شدند، از کاری دست کشیدند.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.