Oku› Defter 5› Cariyenin hanımın eşeğiyle şehvetini gidermesi ve eşeği keçi ve ayı gibi insanî şehvetini gidermeye alıştırması, ve eşeğin uzvuna bir kabak takması ki haddini aşmasın. Hanım bunu fark etti ama kabağın detayını görmedi. Cariyeyi bahane ederek uzak bir yere gönderdi ve eşekle kabaksız birleşti ve rezillikle helak oldu. Cariye geç vakitte geri döndü ve şöyle feryat etti: “Ey canım ve ey gözümün nuru, uzvu gördün de kabağı görmedin. Zikri gördün de diğerini görmedin.” “Her eksik lanetlenmiştir” yani her eksik görüş ve anlayış lanetlenmiştir; aksi halde cisim olarak zahiri eksikler rahmet olunmuşlardır, lanetlenmiş değil. “Köre günah yoktur” (Nur, 61) ayetini oku, günahı reddetmiş ve laneti, azabı ve gazabı reddetmiştir.› Beyit 1364
M5:1364 — میل شهوت کر کند دل را و کور / تا نماید خر چو یوسف نار نور
M5:1364
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
این بیت میگوید که شهوترانی افسارگسیخته، قدرت تشخیص و درک انسان را از بین میبرد، به گونهای که زشتترین چیزها را زیبا و خطرناکترین امور را سودمند میبیند.
این بیت در میانهی داستانی تکاندهنده قرار دارد که در آن، بانوی خانه از فرط شهوت، شیفتهی الاغی میشود. مولانا از این داستان برای بیان یک اصل کلی عرفانی و اخلاقی استفاده میکند: نیروی شهوت آنچنان قدرتمند است که میتواند حجابی بر عقل و دل انسان بیفکند.
وقتی این میل بر فرد مسلط میشود، «دل» را از شنیدن حقیقت «کر» و «چشم» بصیرت را از دیدن واقعیت «کور» میکند. در چنین حالتی، زشتترین و پستترین امور (که اینجا «خر» نماد آن است) در نظر انسان به زیبایی و کمال یوسف پیامبر جلوه میکند. به همین ترتیب، امر ویرانگر و سوزاننده (نار یا آتش) همچون نوری حیاتبخش و راهنما به نظر میرسد. این دگرگونی در ادراک، ریشهی بسیاری از خطاهای بشری است که فرد با دست خود، خویشتن را به هلاکت میاندازد، همانطور که آن زن در نهایت به دست همان الاغ که او را زیبا میپنداشت، هلاک شد.
- کر کند
- ناشنوا میسازد، قدرت شنیدن (معنوی) را میگیرد
- نماید
- نشان میدهد، جلوه میدهد
- نار
- آتش
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.