M1:2010 — آن به خاک اندر شد و کل خاک شد / وین نمک اندر شد و کل پاک شد

这句诗是鲁米用以区分两种人的一个生动比喻，这两种人分别是圣人（或其追随者）与他们的精神上的敌人（即沉溺于物质世界的人）。

“彼者”（آن）指的是前文提到的“敌人”，他们的灵魂本质上只是肉体（جسمست صرف）。当他们进入“土”（خاک）——即物质世界、肉体欲望和尘世的牵挂——他们完全被其同化，最终自己也变成了毫无价值的尘土。他们的灵性被物质性彻底吞噬和消解了。

与此形成鲜明对比的是“此者”（وین），即那些“纯洁之人”（پاکان）。他们进入“盐”（نمک），最终使一切都变得“纯净”（پاک）。在这里，“盐”是一个关键的苏菲象征。在接下来的诗句中，鲁米明确指出这“盐”源于先知穆罕默德（因其俊美而被誉为“املح”，即“咸而美者”），并由他的精神继承人传承下来。盐象征着神圣的恩典、灵性的智慧与净化的力量。当纯洁的灵魂接触到这神圣的本质时，他们不仅自身得到净化，更能将他们所接触的一切都转化为纯净。他们不像前者那样被环境吞噬，反而能转化环境。

因此，这句诗的核心思想是：灵魂的归宿取决于它所浸润和向往的本质。是选择沉沦于短暂的物质世界而化为尘土，还是选择融入永恒的神圣智慧而获得净化与永生，这是每个人都面临的抉择。

این بیت تقابل میان دو نوع انسان را با استعاره‌ای قدرتمند به تصویر می‌کشد: انسان دنیوی و انسان معنوی.

«آن به خاک اندر شد و کل خاک شد»: این مصراع به سرنوشت کسی اشاره دارد که ذاتاً اهل دنیا و اسیر جسم است. چنین فردی وقتی در محیط مادی (خاک) قرار می‌گیرد، کاملاً در آن حل شده و هویت خود را از دست می‌دهد؛ همان‌طور که یک کلوخ در توده‌ای از خاک گم می‌شود. او به جز ماده، چیزی نمی‌شود و از معنویت تهی می‌گردد. این «آن»، همان «دشمن‌دارشان» در بیت قبلی است که وجودش «جسمِ صِرف» توصیف شده است.

«وین نمک اندر شد و کل پاک شد»: مصراع دوم حال «بزرگان» و پاکان را توصیف می‌کند. نمک در ادبیات عرفانی نماد پاکی، فسادناپذیری، و حقیقت معنوی است. وقتی وجودی پاک (که در ابیات قبل «جان مطلق» نامیده شده) به معدن حقیقت و معنویت (نمک) وارد می‌شود، نه تنها در آن گم نمی‌شود، بلکه با آن یکی شده و به پاکی مطلق می‌رسد. هر چه با نمک بیامیزد، از فساد و ناپاکی مصون می‌ماند. مولانا در ابیات بعدی، این «نمک» را به وجود معنوی پیامبر اسلام (ص) تشبیه می‌کند که میراث او به اولیای الهی رسیده است.