پڑھیے› دفتر ۱› فرید الدین عطار قدس اللہ روحہ کے قول کی تفسیر: تو صاحبِ نفس ہے اے غافل، خاک و خون میں مبتلا ہو، کیونکہ صاحبِ دل اگر زہر بھی پیے تو وہ شہد بن جاتا ہے› بیت ۱۶۱۸
M1:1618 — جهل آید پیش او دانش شود / جهل شد علمی که در منکر رود
M1:1618
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
در نزد انسان کامل و مرد حق، جهل و نادانی به دانش و معرفت تبدیل میشود، اما دانشی که در خدمت انکار حقیقت و در دست انسان نااهل قرار گیرد، خود به نوعی جهل تبدیل میگردد.
این بیت تقابل میان تأثیر «انسان کامل» و «انکر» (شخص ناباور و ناقص) را به اوج میرساند. مولانا بیان میکند که تأثیر معنوی و کیمیاگرانهی مرد حق چنان است که حتی جهل و خطا را به دانش و بصیرت تبدیل میکند. حضور او ماهیت چیزها را دگرگون میسازد، همانطور که در بیتهای قبل خاک در دست او زر میشد.
در مقابل، دانشی که در اختیار فردی قرار میگیرد که حقیقت را انکار میکند یا از نظر روحی ناقص است، نه تنها به کار نمیآید، بلکه به جهلی عمیقتر و خطرناکتر تبدیل میشود. این علم به ابزاری برای جدل، فریب، و تقویت خودبینی تبدیل شده و صاحبش را از حقیقت دورتر میکند. بنابراین، ارزش دانش به خودی خود نیست، بلکه به ظرفیت و نیت کسی است که آن را به کار میبرد. علم در دست منکر، حجابی بر روی حقیقت میشود، در حالی که جهل در محضر عارف، زمینهای برای شکوفایی معرفت میگردد.
- منکر
- انکارکننده، کسی که حقیقت را نمیپذیرد، فرد ناباور
- رود
- برود، قرار گیرد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.