پڑھیے› دفتر ۱› اس حدیث کی بیان میں کہ بے شک تمہارے رب کے لیے تمہارے زمانے کے دنوں میں خاص رحمتیں ہیں، خبردار ان کی طرف متوجہ ہو جاؤ› بیت ۱۹۶۳
M1:1963 — تازگی و جنبش طوبیست این / همچو جنبشهای حیوان نیست این
M1:1963
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این جنبش و حیاتی که از «نفحات حق» (نسیمهای الهی) در جان انسان پدید میآید، حرکتی روحانی و آسمانی است، نه یک هیجان نفسانی و غریزی.
مولانا در این بخش از حدیث پیامبر سخن میگوید که «نفحات» یا وزشهای رحمت الهی در ایام زندگی بر ما میوزد و باید خود را در معرض آن قرار دهیم. این نفحات، جانهای مرده را زنده و جانهای آتشین (اسیر خشم و شهوت) را آرام میکنند.
این بیت، ماهیت این تحول روحانی را روشن میسازد. «جنبش» یا حیاتی که از این نسیم الهی حاصل میشود، از جنس «طوبی» است؛ یعنی بهشتی، متعالی و معنوی است. این حرکت، انسان را به سوی بالا و کمال میبرد.
در مقابل، مولانا تأکید میکند که این جنبش با «جنبشهای حیوان» تفاوت دارد. حرکات حیوانی از غرایز نفسانی مانند شهوت، گرسنگی و خشم سرچشمه میگیرد و صرفاً برای بقای مادی و لذتهای دنیوی است. اما جنبش روحانی حاصل از نفحات حق، از جنس آگاهی، عشق و معرفت است و هدف آن رشد باطنی و نزدیکی به مبدأ هستی است. در واقع، این بیت تمایزی کلیدی میان حرکت در مسیر نفس و حرکت در مسیر روح برقرار میکند.
- طوبی
- درختی در بهشت؛ کنایه از امر بهشتی، روحانی و مبارک.
- جنبشهای حیوان
- حرکات غریزی و نفسانی که از طبع حیوانی انسان سرچشمه میگیرد.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.