پڑھیے› دفتر ۱› اس حدیث کی بیان میں کہ بے شک تمہارے رب کے لیے تمہارے زمانے کے دنوں میں خاص رحمتیں ہیں، خبردار ان کی طرف متوجہ ہو جاؤ› بیت ۱۹۹۹
M1:1999 — عشق و جان هر دو نهانند و ستیر / گر عروسش خواندهام عیبی مگیر
M1:1999
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
عشق و روح هر دو امری پنهان و نادیدنی هستند، بنابراین اگر من این حقیقت لطیف و پوشیده را به عروسی تشبیه کردهام، این تشبیه را عیب و ایراد به شمار نیاور.
مولانا در بیت پیش، حال معنوی پیامبر و یارانش در «شب تعریس» را به وصال با «عروس» تشبیه کرده است. او در این بیت از این تشبیه دفاع میکند و میگوید ممکن است در نگاه اول این مقایسه عجیب به نظر برسد، اما دلیل خوبی برای آن وجود دارد.
نکتهی اصلی این است که «جان» (روح) و «عشق» هر دو حقایقی نادیدنی و باطنی هستند. همانطور که عروس در حجله، پوشیده و دور از چشم نامحرمان است، این معانی بلند نیز در پردهی غیب قرار دارند. پس تشبیه یک امر پنهان و لطیف (جان) به موجودی دیگر که ویژگی اصلیاش در این موقعیت، مستوری و زیبایی پنهان است (عروس)، تشبیهی مناسب و دقیق است.
مولانا با این بیت، خواننده را دعوت میکند که به ظواهر الفاظ بسنده نکند و به وجه شبه و معنای عمیقتر استعارهها توجه کند. او پیشبینی میکند که ممکن است برخی این تشبیه را زمینی و نامناسب بدانند، اما توضیح میدهد که این مقایسه برای نزدیک کردن یک مفهوم انتزاعی و معنوی به ذهن مخاطب است و نباید آن را عیب شمرد.
- ستیر
- پوشیده، مستور، در پرده
- عیبی مگیر
- ایراد نگیر، خرده نگیر، اشکال نکن
- عروسش
- آن را عروس (ضمیر «ش» به «جان پاک» در بیت قبل بازمیگردد)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.