پڑھیے› دفتر ۱› اس حدیث کی بیان میں کہ بے شک تمہارے رب کے لیے تمہارے زمانے کے دنوں میں خاص رحمتیں ہیں، خبردار ان کی طرف متوجہ ہو جاؤ› بیت ۲۰۱۰
M1:2010 — آن به خاک اندر شد و کل خاک شد / وین نمک اندر شد و کل پاک شد
M1:2010
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
فردی که ماهیتش خاکی و مادی است، با پیوستن به دنیا کاملاً خاکی میشود؛ اما آنکه ماهیتش الهی و پاک است، با ورود به عالم معنا، سراسر پاکی و صفا میگردد.
این بیت تقابل میان دو نوع انسان را با استعارهای قدرتمند به تصویر میکشد: انسان دنیوی و انسان معنوی.
«آن به خاک اندر شد و کل خاک شد»: این مصراع به سرنوشت کسی اشاره دارد که ذاتاً اهل دنیا و اسیر جسم است. چنین فردی وقتی در محیط مادی (خاک) قرار میگیرد، کاملاً در آن حل شده و هویت خود را از دست میدهد؛ همانطور که یک کلوخ در تودهای از خاک گم میشود. او به جز ماده، چیزی نمیشود و از معنویت تهی میگردد. این «آن»، همان «دشمندارشان» در بیت قبلی است که وجودش «جسمِ صِرف» توصیف شده است.
«وین نمک اندر شد و کل پاک شد»: مصراع دوم حال «بزرگان» و پاکان را توصیف میکند. نمک در ادبیات عرفانی نماد پاکی، فسادناپذیری، و حقیقت معنوی است. وقتی وجودی پاک (که در ابیات قبل «جان مطلق» نامیده شده) به معدن حقیقت و معنویت (نمک) وارد میشود، نه تنها در آن گم نمیشود، بلکه با آن یکی شده و به پاکی مطلق میرسد. هر چه با نمک بیامیزد، از فساد و ناپاکی مصون میماند. مولانا در ابیات بعدی، این «نمک» را به وجود معنوی پیامبر اسلام (ص) تشبیه میکند که میراث او به اولیای الهی رسیده است.
- اندر شد
- داخل شد، وارد شد
- کُل
- همه، تماماً، سراسر
- وین
- و این
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.