پڑھیے› دفتر ۱› وزیر کا قوم کو گمراہ کرنے کے لیے ایک اور مکر› بیت ۵۶۵
M1:565 — تو بهانه میکنی و ما ز دَرد / میزنیم از سوزِ دل دمهای سرد
M1:565
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
民众对托钵僧(实为诡计多端的维齐尔)说:你找借口不见我们,而我们却因思念你而心如火焚,痛苦地叹息。
这句诗是故事中受骗民众恳求的顶点。他们深信那位假扮的苦行僧是他们的精神导师,如今他突然退隐,令他们感觉被抛弃了。
他们的哀求充满了真挚的情感,形成了一种强烈的戏剧性反讽。他们说“你总是推脱”(تو بهانه میکنی),指责他用修行作借口,逃避对社群的责任。而他们自己则“心焦如焚,只能长吁短叹”(ما ز دَرد / میزنیم از سوزِ دل دمهای سرد)。这个意象非常生动:“心在燃烧”(سوزِ دل),呼出的却是“冰冷的叹息”(دمهای سرد),这恰恰描绘了极度悲伤与绝望的生理反应——内心炙热如火,外在却已心灰意冷,只能发出绝望的叹息。这句诗精准地捕捉了被遗弃的追随者那种既炽热又冰冷的矛盾心境。
从苏菲主义的视角看,鲁米在此描绘了追寻者对上师或神圣之爱的强烈渴求。民众的话语虽然用错了对象(他们爱上的是一个骗子),但其情感形式却是真实的灵性渴望的写照。这种渴望被描绘成一种“病”或“痛”(درد),一种能烧毁小我、净化灵魂的“心之灼痛”(سوزِ دل)。鲁米借此揭示:即使是错位的爱,其本身所产生的能量和痛苦也是真实而强大的。整个故事的悲剧性在于,如此真诚的灵性渴望,却被引向了一个虚假和毁灭性的目标。
- سوزِ دل
- “心之灼痛”或“心之燃烧”。苏菲派术语,指因与神(或上师)分离而产生的强烈、痛苦的灵性渴望。
- دمهای سرد
- “冰冷的呼吸/叹息”。字面意思为冷气,引申为因极度悲伤、失望或绝望而发出的深长叹息。
مریدان به وزیر ریاکار میگویند که گوشهنشینی تو بهانهای بیش نیست و ما از این دوری و فراق تو در رنج و اندوه عمیقی هستیم و آه میکشیم.
این بیت بخشی از التماسهای پرشور مریدان فریبخورده به وزیر مکّار است که در نقش یک قدیس مسیحی، خود را در خلوت و ریاضت حبس کرده است. مردم که شیفتهی سخنان و حال او شدهاند، غیبت او را تاب نمیآورند و این گوشهنشینی را نوعی جفا و بیاعتنایی به حال خود میدانند.
کلام آنها سرشار از عجز و نیاز است. آنها میگویند: «تو بهانه میآوری»؛ یعنی این دلیلتراشی تو برای خلوتگزینی را باور نداریم. این کار تو دلیلی واقعی ندارد و صرفاً بهانهای برای دور ماندن از ماست. در مقابل این کنارهگیری تو، حال ما چگونه است؟ «ما ز درد میزنیم از سوز دل دمهای سرد». این عبارت تصویر بسیار دقیقی از اوج ناامیدی و غم است. «دم سرد» یا آه سرد، نماد اندوهی عمیق و یأسی است که از جانی سوخته برمیآید. آنها میگویند ما از آتش درون و سوز دل، آهی سرد برمیآوریم که نشانهی خاموش شدن امید و شور زندگی در ماست.
این بیت تقابل میان کنش «پیر» (بهانهآوردن) و واکنش مریدان (آه کشیدن از درد) را به زیبایی نشان میدهد. مولانا با این تصویر، عمق وابستگی روانی و عاطفی مردم به این راهنمای دروغین را آشکار میکند و نشان میدهد که چگونه مکر وزیر کارگر افتاده و آنها را به اسیرانی بیچاره و یتیمانی بیدل و دین بدل کرده است.
- دمهای سرد
- آههای سرد، نفسهای عمیق و اندوهباری که از روی غم و ناامیدی کشیده میشود
- سوزِ دل
- سوزش و گداز درونی، غم و اندوه شدید قلبی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.