پڑھیے› دفتر ۳› مومن کے بھاگنے اور بلا میں بے صبری کی مثال مٹر اور دیگر اشیاء کے دیگ میں ابلنے اور باہر نکلنے کی بے چینی سے دینا› بیت ۴۱۶۵
M3:4165 — رحمتش سابق بدست از قهر زان / تا ز رحمت گردد اهل امتحان
M3:4165
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت به این اصل اشاره دارد که رحمت خداوند بر قهر او مقدم است و همین رحمت پیشین است که به انسان توانایی تحمل سختیها و آزمونهای الهی را میدهد.
این بیت در ادامهی تمثیل نخود در دیگ جوشان، یک اصل مهم عرفانی را بیان میکند. مولانا توضیح میدهد که رنج و سختیهایی که انسان (در اینجا، نخود) تحمل میکند، نشانهی خشم و بیمهری خدا نیست، بلکه آزمونی برای رشد و کمال است. اما نکتهی کلیدی این است که انسان برای عبور از این آزمونها تنها رها نشده است.
بر اساس حدیث قدسی «سبقت رحمتی علی غضبی» (رحمت من بر خشم من پیشی گرفت)، مولانا تأکید میکند که رحمت الهی پیش از قهر و سختی وجود داشته است. همانطور که نخود پیش از افتادن در دیگ، در باغ از آب و آفتاب (نماد رحمت) برخوردار بوده تا توان لازم برای پخته شدن را پیدا کند، انسان نیز پیش از روبرو شدن با ابتلائات، از رحمتهای بیشمار الهی بهرهمند شده است. این رحمتها همان «سرمایه»ای هستند که به او قدرت تحمل و پایداری در برابر «امتحان» را میبخشند. بنابراین، قهر و سختی در چارچوب یک رحمت بزرگتر معنا پیدا میکند و هدف آن نابودی نیست، بلکه تبدیل و تکامل است.
- سابق
- پیشیگیرنده، مقدم، جلوتر
- قهر
- خشم، غلبه، در اینجا به معنای سختی و ابتلای الهی
- زان
- مخفف «از آن»، به آن دلیل
- اهل امتحان
- آنان که مورد آزمایش و آزمون قرار میگیرند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.