پڑھیے› دفتر ۵› اس کنیز کا قصہ جو خاتون کے گدھے سے شہوت رانی کرتی تھی اور اس نے اسے بکری اور ریچھ کی طرح انسانی شہوت رانی سکھائی تھی۔ اور گدھے کے قضیب میں ایک کدو ڈال دیتی تھی تاکہ وہ حد سے تجاوز نہ کرے۔ خاتون کو اس کا علم ہو گیا لیکن اس نے کدو کی باریکی کو نہ دیکھا۔ اس نے کنیز کو بہانے سے دور بھیج دیا اور خود گدھے کے ساتھ کدو کے بغیر جمع ہو گئی اور رسوائی کے ساتھ ہلاک ہو گئی۔ کنیز شام کو واپس آئی اور نوحہ کیا کہ اے میری جان اور اے میری آنکھوں کی روشنی، تو نے کیر تو دیکھا کدو نہ دیکھا، ذکر تو دیکھا وہ دوسرا نہ دیکھا۔ کل ناقص ملعون، یعنی ہر ناقص نظر اور سمجھ ملعون ہے، ورنہ ظاہری ناقص جسم والے مرحوم ہیں، ملعون نہیں۔ پڑھو لیس علی الاعمی حرج، یعنی حرج کی نفی کی اور لعنت کی نفی اور عتاب و غضب کی۔› بیت ۱۳۵۷
M5:1357 — بعد از آن گفتش که چادر نه به سر / رو فلان خانه ز من پیغام بر
M5:1357
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
خاتون برای اینکه کنیز را از خانه دور کند تا با خر تنها شود، به بهانهای او را برای رساندن پیغامی به جایی میفرستد.
این بیت لحظهای کلیدی در داستان است که در آن، نقشهٔ شوم خاتون عملی میشود. او که کنیز را در حال رابطه با خر دیده و اکنون خود اسیر همان شهوت کور شده، باید کنیز را از صحنه خارج کند. به همین دلیل، فرمانی عادی و روزمره صادر میکند: «چادرت را سر کن و پیغامی از من ببر.»
ظاهر این فرمان کاملاً طبیعی و بیخطر است، اما در باطن، مقدمهچینی یک فاجعه است. این دستور، ریاکاری و فریب خاتون را نشان میدهد که چگونه برای رسیدن به خواستهٔ نفسانی خود، نزدیکترین فرد به خود را با بهانهای موجه دور میکند. مولانا با توصیف این صحنهٔ ساده، تضاد میان ظاهر آرام و نیت ویرانگر درونی را به تصویر میکشد. این بیت، آرامش قبل از طوفان است؛ لحظهای که در آن، شهوتِ لگامگسیخته، راه را برای نابودی خود هموار میکند.
- نه به سر
- بر سر بگذار، سر کن
- فلان خانه
- خانهای نامشخص، فلان جا
- پیغام بر
- پیام ببر، پیغام را برسان
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.